Πέμπτη 2 Μαΐου 2013

Η σύλληψη, η μεταφορά και η εξόντωση των Εβραίων της Βέροιας






          Ημέρα μνήμης του Ολοκαυτώματος των Εβραίων θυμάτων της Βέροιας

1943-2013

Μετά από 70 χρόνια
τιμούμε τα θύματα – διαβάζουμε τα ονόματα τους

1η Μαϊου 2013

στη Συναγωγή της Βέροιας

Μια πρωτοβουλία του blog: chaniaveria.blogspot
με την άδεια του
Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου της Ελλάδας


Reading of the names

Holocaust Remembrance Day for the jewish victims of Veria

1943-2013

After 70 years
honoring the victims – reading their names

1st May 2013
in the Synagogue of Veria

An initiative of the blog: chaniaveria.blogspot
with the permission of
Central Board of Jewish Communities in Greece






Η σύλληψη, η μεταφορά και η εξόντωση των Εβραίων της Βέροιας

[…] Η είδηση της συγκέντρωσης των Εβραίων της Θεσσαλονίκης σε ειδικά γκέτο και οι πρώτες αποστολές προς την Πολωνία, αναστάτωσε, όπως ήταν φυσικό, τον εβραϊκό πληθυσμό της Βέροιας. Πολλές οικογένειες επέσπευδαν την διαφυγή τους προς τα χωριά των ορεινών όγκων των Πιερίων και του Βερμίου. Μέχρι τον Απρίλιο του 1943, συνολικά 148 Εβραίοι εγκαταλείπουν την πόλη, ενώ γι΄ αυτούς, που ενδεχόμενα μετανόησαν για την επιλογή τους να περιμένουν καρτερικά την μοίρα τους, ήταν πια πολύ αργά. Το τελικό σχέδιο της εξόντωσής τους είχε μπει σε εφαρμογή και ο εναπομείναν εβραϊκός πληθυσμός ήταν εγκλωβισμένος ανάμεσα στις δύο διόδους της εβραϊκής συνοικίας. Οι τελευταίες ημέρες του Απριλίου ήταν σε όλο τον εβραϊκό κόσμο οι ημέρες του Πέσαχ, του εβραϊκού Πάσχα. Παρά τις τραγικές συνθήκες, και στη Βέροια ετοιμάζονταν για την μεγάλη εορτή που κορυφωνόταν την 1η Μαϊου και συμβολικά προσδοκούσε μια ακόμα Έξοδο, την σημαντικότερη όμως στην ιστορία του εβραϊκού λαού.
Μέχρι την ημέρα της σύλληψης τους, όλοι ετοιμάζονταν πυρετωδώς για το μακρύ ταξίδι. Ετοίμαζαν τα τσουβάλια με φαγητά, ρούχα και τ΄ αναγκαία, έραβαν στις φόδρες των ρούχων λίρες και κοσμήματα, προσπαθούσαν να ζυγίσουν σε συνολικά είκοσι κιλά όσες από τις αναμνήσεις και τους κόπους μιας ζωής μπορούσαν να στοιβάξουν. Όμως, σύμφωνα με τις οδηγίες, μπορούσαν να κουβαλήσουν μαζί τους μόνο είκοσι κιλά αποσκευές ο καθένας, ενώ κοσμήματα και τιμαλφή θα τα παρέδιδαν για φύλαξη «επί αποδείξει». Τα χρήματα, με τα οποία στην πραγματικότητα θα πλήρωναν το ταξίδι τους, ήταν υποχρεωμένοι να τα ανταλλάξουν με επιταγές σε πολωνικό νόμισμα, οι οποίες όμως ήταν δίχως αντίκρισμα. Κι επιπλέον, τους συνιστούσε η αρχιραβινεία Θεσσαλονίκης να τελούν γάμους, διότι τα έγγαμα ζευγάρια θα απολάμβαναν καλύτερης μεταχείρισης στην Πολωνία! Και μια «επιδημία» γάμων κατέλαβε την εποχή εκείνη όλες τις Κοινότητες της γερμανικής ζώνης και στη Βέροια.

Στις 28 ή 29 Απριλίου 1943, οι Γερμανοί, με μια αιφνιδιαστική κίνηση, περιορίζουν στον χώρο της εβραϊκής συνοικίας και της συναγωγής τον εβραϊκό πληθυσμό που ζούσε μέσα στη συνοικία.
Δεν είναι γνωστό τι ακριβώς συνέβη με τον προσφυγικό πληθυσμό που διέμενε στην πόλη. Οι Θεσσαλονικείς Εβραίοι, εξ αιτίας των συγγενικών δεσμών με οικογένειες της πόλης, προφανώς διέμεναν στα σπίτια των συγγενών τους στην εβραϊκή συνοικία ή πέριξ αυτής και συνεπώς συνελήφθησαν μαζί με τους υπόλοιπους. Αυτοί όμως που προέρχονταν από την Αν. Μακεδονία και τη Θράκη, στην πλειονότητα τους διέμεναν, όπως ειπώθηκε κι αλλού, σε παραπήγματα στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης και ορισμένες μόνον οικογένειες φιλοξενούνταν σε σπίτια ομοθρήσκων τους μέσα στην πόλη ή στην περιοχή των Στρατώνων. Δύο υποθέσεις χωρούν: είτε ήταν φρουρούμενος ο πληθυσμός που διέμενε στα παραπήγματα, για να ενσωματωθεί στη συνέχεια στην πομπή που οδηγήθηκε στον Σ.Σ. προκειμένου να επιβιβαστεί στον συρμό για τη Θεσσαλονίκη, είτε οδηγήθηκε την ημέρα του περιορισμού των υπολοίπων στην εβραϊκή συνοικία, όπως κι όσοι άλλοι διέμεναν σε άλλες τοποθεσίες της πόλης, με την δεύτερη εκδοχή μάλλον πιο πιθανή.
Η διάταξη της περίκλειστης εβραϊκής συνοικίας εξυπηρετούσε τους σκοπούς του περιορισμού. Οι δύο πόρτες διόδου προς και από τη συνοικία, αφενός προς την πλευρά της οδού Μεραρχίας κι αφετέρου στην πλευρά του ποταμού  προς την τοποθεσία της Μπαρμπούτας, ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά την Απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους και το «άνοιγμα» του εβραϊκού κόσμου στην τοπική κοινωνία. Εκεί θα παραμείνουν φυλακισμένοι για τρεις μέρες, όσες και οι μέρες που χρειάστηκαν για την προετοιμασία της μεταφοράς τους. Η γειτονιά γύρω από την συνοικία, σοκαρισμένη από τα γεγονότα, ανησυχεί για την τύχη τους. Οι Χριστιανοί κάτοικοι της περιοχής, που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν αδελφικά και μονιασμένα με τον εβραϊκό πληθυσμό, μουδιάζουν από τις εξελίξεις κι αδυνατούν να βοηθήσουν με οποιοδήποτε τρόπο, καθώς τους είναι αδύνατη ακόμα και η ελάχιστη πρόσβαση στο εσωτερικό της συνοικίας.
«Περιμέναμε κάποιο άκουσμα ή μήνυμα από μέσα για να βοηθήσουμε κάπως αλλά δυστυχώς …..», θα πουν δεκαετίες μετά δύο νεαροί τότε γείτονες, ο Νικόλαος Παπαγιαννούλης και ο Νικόλαος Τσιάρας.

Οι ημέρες που μεσολάβησαν ήταν ο προγραμματισμένος χρόνος αναμονής. Οι Γερμανοί προετοίμαζαν την αποστολή με την μεθοδικότητα που απαιτούσαν οι περιστάσεις για την αδιατάρακτη λειτουργία των αποστολών από τη Θεσσαλονίκη προς την Πολωνία, όπως παρακάτω θα εξηγηθεί αναλυτικότερα. Η χωρητικότητα των βαγονιών και των συρμών ήταν συγκεκριμένη, μεθοδικά σχεδιασμένη κι απαιτούσε συγχρονισμό των ενεργειών παντού στην γερμανική ζώνη Κατοχής για την «σωστή φόρτωση» των μελλοθάνατων. Ο χρόνος όμως που μεσολάβησε έδωσε και την ευκαιρία στους δήμιους των φοβισμένων ντόπιων Εβραίων να αρπάξουν από αυτούς ο,τιδήποτε πολύτιμο φύλαγαν για το μακρύ ταξίδι της «αποκατάστασης» τους στην Πολωνία (χρήματα, κοσμήματα κι αντικείμενα αξίας). Επιπλέον, στη συνοικία εκτυλίσσονται ανείπωτες σκηνές εξευτελισμού, βίας και ωμοτήτων από τους Γερμανούς σε βάρος του τρομοκρατημένου πλήθους.
Η Μύριαμ Μορδεχάι, που λίγες μέρες πριν βρήκε καταφύγιο για την οικογένεια της σε γειτονικό χριστιανικό σπίτι κοντά στη Μπαρμπούτα, σε απόσταση εκατό μέτρων από το δικό της σπίτι στην συνοικία, άκουγε από την κρυψώνα της τις κραυγές και τις οιμωγές των ομοθρήσκων της από τα βασανιστήρια στα οποία τους υπέβαλαν οι Γερμανοί. Έβλεπε από απόσταση να σέρνουν την ηλικιωμένη κι άρρωστη μάνα της  καθώς και τις τέσσερις αδελφές της, μία από τις οποίες ήταν παντρεμένη με πέντε παιδιά.
«Κι εγώ άκουγα τις κραυγές τους και δεν μπορούσα να κάνω τίποτα. Με έπιασε υστερία και άρχισα να φωνάζω, σώστε τη μητέρα μου, αλλά βεβαίως τίποτε δεν μπορούσε να γίνει. Οι Ναζί τους έβαλαν καυτά αυγά κάτω από τις μασχάλες, τους έδεσαν τα χέρια και τους έδειραν αλύπητα»,
θα πει η ίδια πολλά χρόνια μετά στις αναμνήσεις της.
Οι οιμωγές και οι κραυγές τρόμου και πόνου δεν ακούγονταν μόνο στα αυτιά της Μορδεχάι. Ακούγονταν και σ΄ όλη τη γύρω γειτονιά. Η πόλη πληροφορήθηκε τη σύλληψη των Εβραίων, το νέο ότι «σηκώνουν τους Εβραίους» διαδίδεται ταχύτατα σε όλη τη Βέροια, αλλά κανείς δεν τολμούσε να πλησιάσει στη συνοικία. Κανείς δεν ύψωσε φωνή διαμαρτυρίας στην γερμανική διοίκηση. Ο Δήμαρχος Καμπίτογλου, που «ασκούσε μεγάλη επιρροή» στον Γερμανό Φρούραρχο δεν ζήτησε να εκτελεστεί ο ίδιος όπως θα έκανε για τους άλλους «ίσους δημότες» του. Οι επώνυμες δεσποινίδες της πόλης εξακολουθούσαν να περιέρχονται την κοντινή ύπαιθρο για να κάνουν ιππασία με τους Γερμανούς αξιωματικούς. Η τοπική εκκλησία ακέφαλη, παρακολουθούσε τις εξελίξεις. Ο Διοικητής της Χωροφυλακής Βέροιας Γεώργιος Σταυρίδης, είχε κάνει το καθήκον του με το παραπάνω μέχρι τότε και πλέον επόπτευε την πόλη. Οι αντάρτες είχαν αναπτύξει τις δικές τους δράσεις στα βουνά και οι μοναδικοί που όρθωσαν ανάστημα στην γερμανική διοίκηση, ήταν η οργάνωση αναπήρων και θυμάτων πολέμου, η οποία, στο άκουσμα της σύλληψης και της σχεδιαζόμενης μεταφοράς, ζήτησε να εξαιρεθεί της εκτόπισης ο Ιωνάς Δανιέλ. Ένας ταλαίπωρος Εβραίος που γύρισε από τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο χωρίς πόδια και περιέτρεχε μέχρι τότε την πόλη με αναπηρικό καροτσάκι, πουλώντας φθηνή πραμάτεια για ένα κομμάτι ψωμί. Το αίτημα, όπως ήταν αναμενόμενο, απορρίφθηκε και ο Ιωνάς Δανιέλ περίμενε ως βέβαιο θύμα την «Τελική Λύση».
Οι εικόνες βαθιά χαραγμένες θα κυνηγούν εφιαλτικά την Μορδεχάι μέχρι τον θάνατο της:
«Κάθε χρόνο, την Πρωτομαγιά, δεν μένω ποτέ μόνη. Φεύγω, πηγαίνω οπουδήποτε και προσπαθώ να ξεχάσω. Και παρ’ όλο που 45 χρόνια έχουν περάσει από τότε, οι αναμνήσεις είναι ζωντανές και δεν με αφήνουν να ξεχάσω».
Τρεις μέρες μετά την αυστηρή απομόνωση τους, την 1η Μαϊου του 1943, όλος αυτός ο πληθυσμός συγκεντρώνεται για αναχώρηση και την ευθύνη της μεταφοράς τους αναλαμβάνει ένας ομόθρησκος τους από τη Θεσσαλονίκη, ο Έδγκαρ Κούνιο (γνωστός από τη συνεργασία του με τις δυνάμεις κατοχής).
Οι σκηνές που εκτυλίσσονται τις ώρες εκείνες είναι τραγικές και περιγράφει κάποιες από αυτές η Μύριαμ, παρακολουθώντας από την κρυψώνα της:
«Την ημέρα που έφευγε η αποστολή, κρυφοκοιτάζοντας από μια χαραμάδα είδα μια έγκυο γυναίκα που άρχιζε να γεννά ενώ οι Γερμανοί την έσπρωχναν και τη χτυπούσαν. Εκείνη στρίγκλιζε. Το όνομά της ήταν Μπουένα Πιπανό, γυναίκα του Αζαρία. Ο Ασέρ (σ.σ. ο γιος της Μύριαμ) κρυφοκοίταζε από μια άλλη χαραμάδα προς την κατεύθυνση της Συναγωγής και είδε δυο άντρες να πηδούν στο κενό από το μπαλκόνι».
Οι Γερμανοί ωστόσο επιβάλουν την τάξη και ο Έδγκαρ Κούνιο, με τη βοήθεια της εβραϊκής πολιτοφυλακής, οδηγεί το πλήθος έξω από την εβραϊκή συνοικία και μέσω των οδών Μεραρχίας, Σοφού και Κεντρικής τους οδηγεί στην έξοδο της πόλης προς τον Σιδηροδρομικό Σταθμό. Μέσα στην φάλαγγα και οι δύο ραβίνοι που αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν το ποίμνιο τους, ο Ιτσχάκ Σαρφατή και ο Σαμουέλ Σαρφατή. Ο Νίκος Σιδηρόπουλος που παρακολουθεί από τη τζαμαρία του μαγαζιού του πατέρα του το «εθελομάνι του θανάτου» όπως το αποκαλεί στο κείμενο-μαρτυρία του, παρακολουθεί με ανάμικτα συναισθήματα την θλιβερή πομπή. Βλέπει τους εκατοντάδες μελλοθάνατους αλλά ανάμεσα σε αυτούς δεν βρισκόταν ο παιδικός του φίλος ο Δαβίκος και η οικογένεια του. Ο Νίκος Παπαγιαννούλης, που στέκεται στην εξώθυρα του σπιτιού του στην οδό Μεραρχίας, ξαφνιάζεται βλέποντας τον φίλο του Ιακώβ Αζαριά κάπου μέσα στο πλήθος να ακολουθεί πειθήνια με σκυφτό το κεφάλι και με κλεφτές ματιές προς τον Χριστιανό φίλο του, νεύοντας του πόσο δίκαιο είχε όταν τον προέτρεπε να διαφύγει στα βουνά. Σε όλη την πορεία μέσα από την κεντρική αγορά της πόλης, ορισμένοι από το πλήθος των Εβραίων βρίσκουν το κουράγιο να χαιρετίσουν με φωνές στον αέρα φίλους και γνωστούς, βλέπουν για τελευταία φορά γνώριμες γωνιές και τα σφραγισμένα καταστήματα τους.
Οι έμποροι και οι καταστηματάρχες της Αγοράς στέκονται βουβοί μπροστά στο θέαμα. Άραγε πως σχολίαζαν την πομπή αυτή στις χαμηλόφωνες κουβέντες τους; Ορισμένοι δοκιμάζουν τις αντοχές τους σιωπηλά. Άλλοι σπεύδουν να ευχηθούν καλή αντάμωση. Στην αρχή και στο τέλος της πομπής οι Γερμανοί ελέγχουν με μαστίγια την ροή της φάλαγγας και διώχνουν τους ανεπιθύμητους. Στο πλάι, οι εξαπατημένοι ντόπιοι Εβραίοι πολιτοφυλακές «περιφρουρούν» την πορεία.  Στο τέρμα της οδού Κεντρικής στρίβουν για την ευθεία που οδηγεί στον σιδηροδρομικό σταθμό (σημερινή οδός Θεσσαλονίκης).
Κάποιοι, μη Εβραίοι κάτοικοι, που συμπτωματικά την ημέρα εκείνη βρέθηκαν στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης, περιγράφουν αργότερα την σκηνή που αντίκρισαν εκεί:
«Ένα πλήθος φοβισμένο, φορτωμένο με τσουβάλια όπου είχαν τα ρούχα τους και τα αναγκαία για το μακρύ ταξίδι, με παιδιά στην αγκαλιά, με υποβασταζόμενους γέρους, γριές και ασθενείς (ανάμεσα σε αυτούς και ο Ιωνάς Δανιέλ, ο στρατιώτης του αλβανικού μετώπου δίχως πόδια), να κλαίνε και να στοιβάζονται, με τη βία και με χτυπήματα, σαν ζώα στα βαγόνια του συρμού για τη Θεσσαλονίκη».
Ελάχιστοι ντόπιοι προστρέχουν στον σιδηροδρομικό σταθμό για συμπαράσταση. Μεταξύ αυτών ο Γιάννης Λιόλιος. Ερωτευμένος με μια εβραιοπούλα, σπεύδει, στο άκουσμα της είδησης, με τον φίλο του Μέρκο Κουτσογιάννη και δύο ακόμα άτομα στον σταθμό για να αποχαιρετήσει τον έρωτα του. Την βλέπει από μακριά, δεν προλαβαίνει να την πλησιάσει ή να της μιλήσει. Οι Γερμανοί που περιφρουρούν την αποστολή και ο κουκουλοφόρος Έλληνας συνεργάτης τους, σπρώχνουν βίαια τους λίγους παριστάμενους διώχνοντας τους.
 
Η τελευταία πράξη του δράματος στη Βέροια είχε ολοκληρωθεί. Για όλο αυτό τον κόσμο, κοντά σε εκατομμύρια άλλους από όλη την Ευρώπη, άρχιζε πια η φρίκη, την οποία αδυνατούσε να αντιληφθεί το πλέον ευφάνταστο μυαλό. Από τη στιγμή εκείνη και μέχρι σήμερα είναι ελάχιστα όσα μάθαμε γι΄ αυτούς. Όλος αυτός ο πληθυσμός οδηγείται στην εβραϊκή συνοικία Χιρς στην περιοχή του παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού της Θεσσαλονίκης, το οποίο λειτουργούσε ως διαμετακομιστικός σταθμός των αποστολών προς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και το πιθανότερο είναι ότι στοιβάχτηκε στους συρμούς της 15ης αποστολής της 3ης Μαϊου με προορισμό το Άουσβιτς-Μπιρκενάου. 

Η 15η αποστολή έφθασε στο Άουσβιτς/Μπιρκενάου, σύμφωνα με τα στοιχεία των ελληνικών σιδηροδρόμων, μεταξύ 7 και 8 Μαϊου (κι ακριβέστερα τα ξημερώματα του Σαββάτου 8 Μαϊου), δηλαδή την ημέρα που ο Ι. Στρούμσα θυμάται ότι έφθασε η δική του αποστολή. 
 «Η αποστολή μας έφθασε στο Μπιρκενάου στις 8 Μαϊου 1943, γύρω στις τέσσερις ή πέντε το πρωί. Βγαίνοντας από το τρένο, στο φως των προβολέων, τα χτυπήματα με τα βούρδουλα και οι φωνές των SS έφεραν τον επιθυμητό αποτέλεσμα, να σκορπίσουν τον τρόμο. Οι πόρτες των βαγονιών άνοιξαν απότομα και όρμησαν μέσα άνθρωποι με ριγωτές στολές, που κρατούσαν ραβδιά και φώναζαν: Alle Raus, schnell, Raus. Έκανε μάλλον ψύχρα. Τυφλωμένοι από τους προβολείς, ξεκουφαμένοι από τις φωνές, ζαλισμένοι από τα χτυπήματα, δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε τι γίνεται γύρω μας και τι θέλουν να κάνουμε. Κατεβήκαμε βιαστικά, χωρίς να πάρουμε τίποτε από τα προσωπικά μας πράγματα.
Ο αδελφός μου Γκυγιώμ προσπαθούσε να βοηθήσει τους γονείς μου και τις αδελφές μου Τζούλια και Μπέλλα, να βγουν από το βαγόνι. Εγώ κρατούσα από το ένα χέρι τη Νόρα, και από το άλλο το βιολί μου. Δυνατά χτυπήματα με έκαναν να αφήσω και τη γυναίκα μου και το βιολί. Άφησα τη Νόρα με τη μητέρα της και έτρεξα να προστατέψω τον πατέρα μου. Ποια προστασία και ποια βοήθεια μπορούσα να του προσφέρω; 
Πολύ γρήγορα, μέσα στα εκτυφλωτικά φώτα και τις κραυγές, παραζαλισμένοι και παγωμένοι, είδαμε να μας χωρίζουν από τις γυναίκες μας. Θυμάμαι ακόμη πως εκεί, ανάμεσα στις γραμμές του τρένου, μας χώρισαν τους νέους από τους ηλικιωμένους, και πώς αγκάλιασα τον πατέρα μου χωρίς να ξέρω ότι αυτή ήταν η τελευταία φορά. Θυμάμαι ότι τον βοήθησα να διασχίσει άλλες σιδηροδρομικές γραμμές, και ότι τη στιγμή που ένας SS μας χώριζε, πρόφτασα να του φιλήσω το δεξί του χέρι, σαν να ζητούσα την πατρική ευλογία. Δεν θα τον ξανάβλεπα!
Οι νέοι συγκεντρώθηκαν αριστερά, ενώ οι ηλικιωμένοι βάδιζαν στα δεξιά. Στην άκρη της αποβάθρας υπήρχε ένα καμιόνι με το έμβλημα του Ερυθρού Σταυρού. Αμέσως σκεφτήκαμε ότι αυτό προοριζόταν για τη μεταφορά των ηλικιωμένων, ανδρών και γυναικών, ενώ εμείς οι νέοι θα έπρεπε να πάμε με τα πόδια. Συνεπώς, τίποτε το κακό δεν προμηνυόταν: οι Γερμανοί φρόντιζαν για όλα».

Σύμφωνα με τους καταλόγους του Άουσβιτς, από την 15η αποστολή συνολικού πληθυσμού 2.600 ατόμων, οι 883 (568 άνδρες και 315 γυναίκες) κρίθηκαν στην πρώτη επιλογή που έγινε στην ράμπα του σταθμού ως «ικανοί για εργασία» και εισήχθησαν στο Άουσβιτς, όπου καταγράφηκε η εισαγωγή τους στα δελτία εισαγωγής, ενώ οι υπόλοιποι, συνολικά 1717 άτομα οδηγήθηκαν απευθείας στους θαλάμους αερίων.
Αν θεωρήσουμε σύμφωνα με την εκτίμηση του Μόλχο ότι ο αριθμός των μεταφερθέντων Εβραίων της Βέροιας ανερχόταν στους 660, και υπολογίσουμε με απλή αναλογική τον αριθμό των ατόμων που κρίθηκαν «ικανοί για εργασία» κι αυτών που θανατώθηκαν άμεσα, τα ποσοστά είναι συντριπτικά. Υπολογίζεται θεωρητικά και με προφανή κίνδυνο αυθαιρεσίας, λόγω της απλής αναλογίας των ποσοστών, ότι μόλις το 24 % αυτών επιβίωσε μετά την πρώτη «επιλογή», ενώ το υπόλοιπο 76 % θανατώθηκε αμέσως. Στο ποσοστό αυτό όπως προαναφέρθηκε συμπεριλήφθηκαν τα παιδιά (ηλικίας μέχρι 15-16 ή 17 ετών), οι έγκυες γυναίκες, οι μητέρες παιδιών μικρής ηλικίας, οι ηλικιωμένοι (όπως θεωρούνταν με τα κριτήρια του στρατοπέδου οι άνδρες και οι γυναίκες άνω των 45 ετών), οι ασθενείς και οι ανάπηροι. Ένα μικρό ποσοστό ενδεχομένως δίδυμων αδερφών ή γυναικών που χρησιμοποιήθηκαν για πειράματα στο Block 10 του στρατοπέδου είναι ένα απειροελάχιστο ποσοστό που δεν επηρεάζει την γενική εικόνα. Ακόμα και με αριθμούς γνωστού πληθυσμού από την άποψη της ηλικιακής ομάδας τους, τα ποσοστά ελάχιστα παρεκκλίνουν από το παραπάνω πηλίκο ποσοστών.
 Αν υπολογιστεί ότι από τους 660 οι 459 (ο πραγματικός πληθυσμός της Βέροιας) μας είναι γνωστοί στην συντριπτική πλειονότητα τους ηλικιακά, από αυτούς οι 151 υπολογίζεται ότι ήταν παιδιά κάτω των 18-17 χρόνων και οι 115 ηλικίας πάνω από 45 χρόνων. Συνεπώς ένας πληθυσμός τουλάχιστον ή περίπου 266 ατόμων οδηγήθηκε αμέσως μετά την άφιξη του στους θαλάμους αερίων, ενώ οι υπόλοιποι, τουλάχιστον ή περίπου 180 (άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18-45 χρόνων) υπέστησαν αμέσως μετά την άφιξη τους την πρώτη «επιλογή» από την οποία δεν μπορούμε να υποθέσουμε τι ποσοστό κρίθηκε «ικανό για εργασία», αν θεωρήσουμε δεδομένο, σύμφωνα με την μαρτυρία του R. Höss, ότι ο μέσος όρος των ικανών για εργασία Ελληνοεβραίων δεν ξεπερνούσε το 15%!    

Από τη στιγμή της πρώτης αυτής επαφής με την στρατοπεδική ζωή όσων είχαν κριθεί ως «ικανοί για εργασία», δεν σώζεται σχεδόν καμιά πληροφορία για την τύχη κάποιων από τους Εβραίους της Βέροιας. Οι επιλεγμένοι Εβραίοι θα στέλνονταν αρχικά να εργαστούν σε κάποιο από τα μικρότερα στρατόπεδα που βρίσκονταν στην περιοχή και στην «ζώνη ενδιαφέροντος του Άουσβιτς». Υπολογίζεται ότι δεκάδες υποστρατόπεδα ή εγκαταστάσεις καταναγκαστικής εργασίας λειτουργούσαν στην περιοχή, και κάτω από ανυπόφορες συνθήκες οι επιλεγμένοι μετά από βδομάδες ή μήνες φρικτής κακομεταχείρισης είτε πέθαιναν από «φυσικά αίτια» είτε θα μεταφέρονταν, ως «ανίκανοι για εργασία» πλέον, στις εγκαταστάσεις του Άουβιτς ΙΙ-Μπιρκενάου, για να εξοντωθούν στους θαλάμους αερίων. Από τον «ικανό για εργασία» πληθυσμό της Βέροιας απέμειναν μέχρι σήμερα μόλις ένα άκουσμα και μια ημερομηνία.
Ο επιζών, όμηρος του στρατοπέδου, Χ. Σ. Κούνιο σε προφορική αφήγηση του θυμόταν την ύπαρξη κάποιων Εβραίων από τη Βέροια, μεταξύ των Ελληνοεβραίων κρατουμένων, όχι όμως και συγκεκριμένες πληροφορίες για την διαβίωση ή την τύχη τους. Μια ημερομηνία ωστόσο κρύβει μια ολόκληρη, φρικτή ιστορία που ίσως δεν μάθουμε ποτέ. Από το «Βιβλίο Θανάτων» (Sterbebücher) του Άουσβιτς πληροφορούμαστε τον θάνατο, στις 2 Ιουλίου του 1943, του Σαμουέλ Γαβριέλ από την Βέροια, ηλικίας 37 χρόνων. Ο Σαμουέλ είχε γεννηθεί στη Βέροια το 1906 και ήταν παντρεμένος με τη Σαρίνα.
Δεν γνωρίζουμε κάτω από ποιες συνθήκες απεβίωσε (ή εκτελέστηκε;) ο Σαμουέλ Γαβριέλ. Η καταγραφή ωστόσο του θανάτου του, αποτελεί τη  μοναδική εξακριβωμένη πληροφορία για έναν από τους 660 αιχμάλωτους της Βέροιας.  
Από τον πληθυσμό αυτό κανείς δεν επέστρεψε στην Βέροια, ούτε διασώζονται πληροφορίες για απευθείας μετακίνηση κάποιου στην Παλαιστίνη (όπως συνέβη με πολλούς ομήρους). Η πληροφορία ότι ένας από τους όμηρους της Βέροιας (από την οικογένεια Μαρσελή) επέστρεψε στην Ελλάδα το 1945 και περιφερόταν στη Θεσσαλονίκη, διαταραγμένος ψυχο-διανοητικά και σε άθλια κατάσταση, δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ […]

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Γιώργου Λιόλιου,
«Σκιές της πόλης – Αναπαράσταση του διωγμού των Εβραίων της Βέροιας» (Αθήνα 2009), εκδ. Ευρασία

Τρίτη 28 Αυγούστου 2012

Το εικαστικό πρόσωπο της Σίφνου σε τρίπτυχο εκθέσεων





Πλούσιες οι εικαστικές εκδηλώσεις που εγκαινιάζονται λίγο πριν από τον 15αύγουστο στη Σίφνο, με εντυπωσιακότερη αυτήν που τιτλοφορείται «Δωρεές τέχνης προς την Εθνική Πινακοθήκη- 1959-2007 - Επιλογή και εγκαινιάζεται Παρασκευή 10 Αυγούστου στο Παλιό Σχολείο του Κάστρου (σε συνεργασία της Εθνικής Πινακοθήκης ,του Δήμου Σίφνου και του Πολιτιστικού Σύλλογο Σίφνου).


Νανά Ησαΐα (Αθήνα 1934-Αθήνα 2003) Κονστρουκτιβιστικό, "αυγά"  Λάδι σε μουσαμά, 25 x 25 εκ. Κληροδότημα Νανάς Ησαΐα
Αλέκος Φασιανός (Αθήνα 1935) Φτερουγίσματα, 1987, Λάδι σε μουσαμά, 80,5 x 63,5 εκ.
Παναγιώτης Τέτσης (Ύδρα 1925) Τα τραπέζια VI, 1985  Λάδι σε μουσαμά, 150 x 144 εκ.

Πρόκειται για την τέταρτη έκθεση μιας «σειράς» με άξονα τα Νέα Αποκτήματα του Μουσείου και τίτλους αντίστοιχα «Νέα Αποκτήματα-1992-2009, Παραστατική Τέχνη» και «Νέα Αποκτήματα-1992-2010, Μέρος δεύτερο : Αφαίρεση - Νέες τάσεις» και «Η αθέατη πλευρά - Σύγχρονη ελληνική τέχνη από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης» που παρουσιάστηκε το 2011.

Εφέτος, η πρώτη δωρεά αφορά το έργο του Βασιλείου, δωρεά του καλλιτέχνη, το 1959 και η τελευταία προέρχεται από τη μεγάλη δωρεά του Δανιήλ, το 2007. Η επιλογή των έργων αφορά κυρίως δωρεές καλλιτεχνών, αλλά και σημαντικά κληροδοτήματα, όπως του Χρήστου Καπράλου, της Νανάς Ησαΐα, της Αγγέλας Νικολάου, και του Σάββα Χαρατσίδη. Κάποια έργα προέρχονται από δωρεές της οικογένειας του καλλιτέχνη, όπως της Ελένης Βακαλό και της Φωτίκας Χατζή-Σικελιώτη. Επίσης, υπάρχουν κάποιες δωρεές του Υπουργείου Παιδείας, όπως ήδη αναφέραμε, ή του Υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών, που αφορά τα έργα του Ανδρέα Βουρλούμη και του Πάρι Πρέκα. Ακόμη, ξεχωρίζουμε και μία δωρεά του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστόπουλου, σχετικά με το έργο του Δανιήλ Γουναρίδη.

Οι καλλιτέχνες της έκθεσης με αρχαιότερο τον Γιώργο Γουναρόπουλο (1890-1977), είναι κυρίως της γενιάς του 1930, αλλά και της γενιάς του 1960 και 1970 και μόνο νεότερο, τον Γιώργο Κουβάκι (1946). Στη μεγάλη πλειοψηφία πρόκειται για σημαντικούς και γνωστούς καλλιτέχνες, κάποιους λιγότερο προβεβλημένους, ή και αγνώστους με αξιόλογα και ενδιαφέροντα έργα. Από τη γενιά του 1930 συμμετέχουν με έργα οι καλλιτέχνες Λίλη Αρλιώτη (1908-1979), Γιώργος Βακαλό (1902-1991), Σπύρος Βασιλείου (1902-1985), Ανδρέας Βουρλούμης (1910-1999), Αλέκος Κοντόπουλος (1904-1975), Ιφιγένεια Λαγάνα (1915-2004), Νίκος Νικολάου (1909-1986), Αγλαΐα Παπά (1904-1984), Γιώργος Σικελιώτης (1917-1984) και Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας (1906-1994). Από τη γενιά του1960 και του 1970 εκπροσωπούνται οι καλλιτέχνες Γιώργος Βακιρτζής (1923-1988), Δανιήλ Γουναρίδης (1934), Δανιήλ (Παναγόπουλος) (1924-2008), Νανά Ησαΐα (1934-2003), Δημήτρης Μυταράς (1934), Πάρις Πρέκας (1926-1999), Παναγιώτης Τέτσης (1925), Αλέκος Φασιανός (1935), Σάββας Χαρατσίδης (1925-1994) και Τζων Χριστοφόρου (1921). Τέλος, η γλυπτική εκπροσωπείται επάξια με το ιδιαίτερο μπρούντζινο γλυπτό του Χρήστου Καπράλου (1909-1993), Ζεύγος μορφών, του 1971.

Το Σάββατο 11 Αύγουστου στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μαριάνθη Σίμου», στον Αρτεμώνα της Σίφνου εγκαινιάζονται δυο εκθέσεις.

Η πρώτη τιτλοφορείται «Η Σίφνος του Νίκου Μουτσόπουλου: η ποίηση στην αρχιτεκτονική» και αφορά τα αρχιτεκτονικά σχέδια και σκαριφήματα του καθηγητή Νίκου Μουτσόπουλου.
H έκθεση είναι σε επιμέλεια του συγγραφέα Γιώργου Λιόλιου (ο οποίος επιμελήθηκε και τη σχετική ειδική έκδοση που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ευρασία»).

Θα διαρκέσει ως τις 25 Σεπτεμβρίου και είναι μια πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Σίφνου σε συνδιοργάνωση της Κοινωφελούς Επιχείρησης Πολλαπλής Ανάπτυξης του Δήμου Βέροιας, στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκει η διαχείριση του Αρχείου του Μουτσόπουλου, που φυλάσσεται στο Διεθνές Ινστιτούτο Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής.

Ο σχεδιασμός της αφίσας της έκθεσης καθώς και του εξώφυλλου της έκδοσης ανέλαβε η Ηλέκτρα Γεωργιάδου (ώς λειτουργίας, καθημερινά από τις 19: 00 ως τις 23:00).
Λίγο αργότερα την ίδια ημέρα, στις 20.30 του Σαββάτου 11 Αυγούστου και πάλι στο Πολιτιστικό Κέντρο Σίφνου «Μαριάνθη Σίμου», εγκαινιάζεται έκθεση που παρουσιάζει μαρτυρίες για την οικονομικο-κοινωνική ζωή της Σίφνου κατά το 18ο αιώνα και 19ο αιώνα.

Το υλικό της έκθεσης είναι φωτογραφικές αποτυπώσεις εγγράφων από την οικογενειακή συλλογή της κας Όλγας Καρατζά και αντικειμένων από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη που αφορούν στην καθημερινή ζωή της Σίφνου.

Εκτίθενται, επίσης, κεραμικά από τη Συλλογή Κοσμά Ξενάκη, που ευγενικά παραχώρησε για τις ανάγκες της Έκθεσης το Σωματείο Αγγειοπλαστών Σίφνου.

Την έκθεση, που επιμελούνται η Φανή Μαρία Τσιγκάκου και η Όλγα Καρατζά, θα εγκαινιάσει ο Διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη κ. Άγγελος Δεληβοριάς.
Πηγή: Γιάννης Ζουμπουλάκης, Το ΒΗΜΑ 10.08.2012 

Σημείωμα του Επιμελητή

“Δεν είναι πια πατριωτισμός να καταλαμβάνουμε υψώματα με ξιφολόγχες. Σήμερα πατριωτικό είναι κάτι απλό: να αφήσεις τον τόπο που βρήκες, τη φύση, τα μνημεία, στις επόμενες γενεές καλύτερα από ό,τι τα βρήκες”
                                              Νίκος Μουτσόπουλος

Στα υπόγεια του αρχοντικού των Μορδεχάι στην εβραϊκή συνοικία της Βέροιας, που ο Δήμος της Βέροιας μετέτρεψε σε Ινστιτούτο Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής, φυλάσσεται το ογκώδες αρχείο του καθηγητή, του αρχιτέκτονα, του συγγραφέα, του πολυπράγμονα καλλιτέχνη, του ποιητή της μετροταινίας Νίκου Μουτσόπουλου.

Είχα την χαρά να αναδιφήσω στο τεράστιο αρχείο αυτού του ζωντανού θρύλου της αρχιτεκτονικής, στο υπόγειο του αρχοντικού του παπού-Γιονά Μορδεχάι που κάποτε χρησίμευε ως στάβλος. Ριζόχαρτα, διαφάνειες, φωτογραφίες και βιβλία, συνθέτουν τον μαγικό κόσμο του υπογείου και αναπαριστούν το χαμένο τοπίο της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, της νότιας Βαλκανικής (από τη Ρουμανία ως την Πελαγονία) αλλά και της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για έναν γεωγραφικό χώρο κυριολεκτικά οργωμένο και χαρτογραφημένο από τη λαχτάρα του Μουτσόπουλου και πολλών φοιτητών του να διασώσουν το χρώμα και τις γραμμές του πολιτισμικού φορτίου του κτισμένου χώρου. Όπως πολύ εύστοχα ειπώθηκε κάποτε «όποια πέτρα και αν σηκώσεις, τη γνωρίζει ο Μουτσόπουλος».

Από το αρχείο του για τη Σίφνο, όπως ανάλογο σε ποιότητα και ποσότητα υπάρχει για πάρα πολλούς νησιωτικούς και ηπειρωτικούς χώρους της Ελλάδας (και όχι μόνον), και το οποίο αριθμεί περί τα ενενήντα και πλέον σχέδια, επιλέχθηκαν τριάντα οκτώ αντιπροσωπευτικά δείγματα, τα οποία διαχωρίστηκαν σε τρεις ενότητες (σπίτια κι εργαστήρια, πλακόστρωτα, διακοσμητικά και αντικείμενα χρήσης).

Ξέχωρα από αυτά εκτίθενται και έξη σκαριφήματα τα οποία είχαν συμπεριληφθεί στην έκδοση μερικών έργων από τη διαδρομή του Μουτσόπουλου ως ζωγράφου και την οποία είχε επιμεληθεί και εκδώσει ο ποιητής και εκδότης της Διαγωνίου Ντίνος Χριστιανόπουλος με τον τίτλο Αναμνήσεις που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1976.

Ο επισκέπτης της έκθεσης έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει την Σίφνο των αρχών της δεκαετίας του ’60 μέσα από τη γεωμετρία των αρχιτεκτονικών σχεδίων, τα οποία αποτυπώνοντας την αδιατάρακτη τότε ακόμα Σίφνο δίδουν μία εικόνα των όψεων, των κατόψεων και γενικά των μορφών του δομημένου τοπίου του νησιού. Από το Φάρο ως το Βαθύ και τον Πλατύ Γιαλό, και από το Κάστρο ως τα Εξάμπελα και τις Καμάρες.

Το «Αρχείο της Σίφνου» αριθμεί μια ευάριθμη παραγωγή αποτυπώσεων: όψεις, κατόψεις και τομές από σπίτια, οικιστικά μέτωπα κι εκκλησίες, πλακόστρωτα, τσικαλαριά, παραδοσιακούς μηχανισμούς, κινητά και διακοσμητικά στοιχεία. Ευτυχώς η Σίφνος διατηρεί ακόμα πολλά από τα μορφολογικά ιδιότυπα της, ωστόσο το «Αρχείο της Σίφνου» του Μουτσόπουλου αναδεικνύει αρχιτεκτονικές μορφές, τύπους και διακοσμήσεις μιας εποχής που δεν πρόφθασε να αλλοιώσει ο «τουριστικός μανιερισμός» του σύγχρονου αρχιτέκτονα.

Το «Αρχείο της Σίφνου» και συνολικά το «Αρχείο Μουτσόπουλου» είναι ένα ταξίδι στο χρόνο και αποτελεί κληρονομιά για τις νεότερες γενιές αρχιτεκτόνων, ως ένας οδηγός αρχιτεκτονικής επιβίωσης σε μια ομογενοποιημένη μορφή αστικού-ημιαστικού-αγροτικού χώρου. Κουβαλάει το ύφος και το ήθος του σεβασμού στην παραδοσιακή μαστοριά, μακριά από τις εκζητήσεις και τα κλισέ της σύγχρονης αρχιτεκτονικής βιομηχανίας.  «Ο καθηγητής σκιτσάριζε με την ψυχή του την ίδια και δίδαξε στους αρχιτέκτονες να σκέφτονται και με το χέρι, θεωρώντας το επέκταση του εγκεφάλου, αλλά και θεωρώντας ότι η διαδικασία τέλεσης του αρχιτεκτονικού έργου δεν είναι πράξη που θέλει διαβήτη και μαθηματικά μόνο» είχε πει για τον Μουτσόπουλο ο μαθητής του αρχιτέκτονας Πάνος Θεοδωρίδης.
Ο Μουτσόπουλος δεν υπακούει στις φόρμες αλλά τις σέβεται ως αρχέγονη μαγιά. Τις αναπαράγει δίχως να τις αντιγράφει. Είναι πιστός στο πρότυπο, ανιχνεύοντας την πέτσα – την πατίνα του κτισμένου η οποία αφηγείται αρχαίες, βυζαντινές και οθωμανικές ιστορίες, και γίνεται ο ίδιος ένας αφηγητής.
Ο Νίκος Μουτσόπουλος με το πλούσιο για τη Βέροια έργο του, σε διαφάνειες, φωτογραφίες και κείμενα, μου σύστησε την πόλη μου ή αλλιώς ειπωμένο μου ξανασύστησε μια Βέροια που αγνοούσα. Και του είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Χωμένος στα υπόγεια του υπέροχου αρχοντικού όπου στεγάζεται το αρχείο του και αναζητώντας τα κομμένα νήματα με την αρχιτεκτονική μνήμη της εβραϊκής συνοικίας, μέσα από τις διαφάνειες και τα σκίτσα, ανακάλυψα μια υπέροχη Σίφνο, τόσο οικεία αλλά και τόσο άγνωστη.
Η τρυφερή σχέση μου με το νησί με παρότρυνε στην ιδέα να βγάλω από την αφάνεια το πλούσιο υλικό και να δώσω την ευκαιρία στο Μουτσόπουλο να συστήσει ή να ξανασυστήσει τη Σίφνο. Ήθελα πρώτα απ΄ όλα να το μοιραστώ με τους Σιφνιούς και όλο εκείνο τον κόσμο που αγαπάει μια ποίηση αλλιώτικη - σαν αυτή που «σχεδιάζει» ο Μουτσόπουλος. Ο Μουτσόπουλος είναι όλες οι «παρηχήσεις» της artes poetica: οι λέξεις art, τέχνη, τεχνική, αρχιτεκτονική, συναθροίζονται γύρω από το μεράκι, το όραμα και το πενάκι ενός αρχιτέκτονα ποιητή. Αυτόν που αριστοτεχνικά περιγράφει ένας άλλος ποιητής, ο Σούλης Λιάκος στον «Ποιητή»:
Όταν ακολουθείς το αέναο φως
όταν κινείσαι μαζί του
είναι ποίηση
Όταν καταγράφεις το στάσιμο φως
το σχηματοποιημένο
γράφεις ποιήματα μόνο
Δεν είναι ποιητής ο λεξιγράφος της μέλλουσας στάχτης
του σχηματοποιημένου
αλλά ο ακολουθών
το διαρκώς σχηματιζόμενο φως
 
   Γιώργος Λιόλιος
                                                                                                                                         Συγγραφέας

Υστερόγραφο του επιμελητή: Για την υλοποίηση της ιδέας να εκτεθεί το υλικό από το «Αρχείο Μουτσόπουλου» στη Σίφνο, νοιώθω την βαθιά υποχρέωση να ευχαριστήσω τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σίφνου και ιδιαίτερα την καλή φίλη και πρόεδρο του Συλλόγου Μαρία Ναδάλη, για την πρόθυμη και ενθουσιώδη ανταπόκριση στην πρόταση. Την ΚΕΠΑ του Δήμου Βέροιας και προσωπικά τον πρόεδρο της Γιώργο Μιχαηλίδη για την υποστήριξη της ιδέας και την άδεια για τη διάθεση του υλικού. Την αρχιτέκτονα Ντιάνα Βαφείδου, για τις χρήσιμες υποδείξεις της, και την Μανή Παπαδοπούλου, υπάλληλο της ΚΕΠΑ, για τις διευκολύνσεις που μου παρείχε. Την Ηλέκτρα Γεωργιάδου, πάντα αέρινη, που επιμελήθηκε του δημιουργικού της έκθεσης καθώς και τον εκδότη Φαίδονα Κυδωνιάτη και τις εκδόσεις Ευρασία που επιμελήθηκαν τη συνοδευτική έκδοση για το δεύτερο κοινό μας ταξίδι στη Σίφνο.

Σάββατο 16 Ιουνίου 2012

Η Χρυσή Αυγή και η Χρυσή Μεταγραφή

Επειδή το κτήνος του Φασισμού και της Μισαλλοδοξίας έχει πολλά πρόσωπα

Η Χρυσή Αυγή


Και η Χρυσή Μεταγραφή

Επικεφαλής του ψηφοδελτίου του ΛΑΟΣ ο Κώστας Πλεύρης

«Δηλώ εξ αρχής, ότι είμαι ναζί, φασίστας, ρατσιστής, αντιδημοκράτης, αντισημίτης», «Έτσι θέλουν οι Εβραίοι. Διότι μόνον έτσι καταλαβαίνουν: εντός 24 ωρών και εκτελεστικό απόσπασμα», «Καλώς κάνουν και διατηρούν το στρατόπεδο (Άουσβιτς) εις καλήν κατάστασιν, διότι ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον», «Ξυπνήστε, οι επίβουλοι Εβραίοι σκάπτουν τον τάφον των εθνών. Ξυπνήστε και ρίξατέ τους μέσα, διότι τους αξίζει», «Ο Χίτλερ κατηγορήθη για κάτι που αληθώς δεν συνέβη. Αργότερα η ιστορία της ανθρωπότητος θα τον κατηγορήσει, διότι ενώ ηδύνατο να απαλλάξει την Ευρώπην από τους Εβραίους, δεν το έκανε», «Ασφαλώς σιγά σιγά αποκαθίσταται η αλήθεια, η προπαγάνδα υποχωρεί και θα ξημερώση η ημέρα, που θα κυματίσουν αι σημαίαι του ναζισμού».

"Χαίρομαι και είμαι σίγουρος ότι χαίρεται όλη η βάση του ΛΑΟΣ που ο Κώστας Πλεύρης, παλιός, φίλος, γνώριμος, πολιτευτής με τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό στις δύσκολες εκλογές του 2004, θα αναλάβει τώρα έναν πρωταγωνιστικό ρόλο" δήλωσε ο Γιώργος Καρατζαφέρης.

Κυριακή 10 Ιουνίου 2012

Είναι άραγε η Χρυσή Αυγή στη ψυχή του μέσου Έλληνα;


       Το ερώτημα αυτό με απασχόλησε κυρίως τις τελευταίες μέρες, μετά το γνωστό περιστατικό της βίαιης συμπεριφοράς του μέλους της Χρυσής Αυγής Κασιδιάρη. Αναρωτιόμουν, όπως πολύς κόσμος, τι πρόσημα θα δώσει  το περιστατικό της χειροδικίας σε βάρος δυο ανθρώπων, γυναικών, συνομιλητών σε δημόσιο διάλογο, υποψήφιων βουλευτών,  στα εκλογικά ποσοστά της συμμορίας των νταβατζήδων του εθνοπατριωτισμού. Περισσότερο αναρωτιόμουν πόσα θετικά πρόσημα κουβαλά αυτό το περιστατικό στην ψυχή του μέσου Έλληνα και της μέσης Ελληνίδας.
       Πρωϊ Παρασκευής (μία μέρα μετά το περιστατικό) στο δικαστικό μέγαρο της Βέροιας, ένας αστυφύλακας σχολιάζει σκωπτικά αλλά επαινετικά τις μπουνιές του Κασιδιάρη σε βάρος της Κανέλη. Με τον ίδιο τρόπο σχολίασε το περιστατικό χθες βράδυ ένας παλαιός καθηγητής μου στο reunion της τελευταίας τάξης του Λυκείου μου. Με ακόμα πιο σοκαριστικό τρόπο αναφέρθηκαν τις τελευταίες μέρες επαινετικά αρκετές γυναίκες (πλειοδοτώντας περισσότερο στην σεξουαλική έκφανση του γεγονότος: επιτέλους ένας άντρας!).
      Τα οιδιπόδεια των Χρυσαυγιτών είναι μήπως η προβολή αυτών που κουβαλάει ο μέσος Έλληνας-Ελληνίδα; Κι αν μιλήσουμε για τις Ελληνίδες θα μιλούσαμε για το αντίστοιχο γυναικείο της Ηλέκτρας.
       Τι στο διάολο είχαν στο μυαλό τους εκείνα τα δεκαεπτάχρονα κορίτσια-μέλη της Χρυσής Αυγής που κοιτούσαν φοβισμένα τους περαστικούς και τους θυμωμένους εκφραστές του αντιεξουσιαστικού χώρου που τους έδιωχναν από τη Βέροια στα γεγονότα του Σαββατοκύριακου; Ποια ανάγκη ομαδοποίησης και απόκτησης μιας ταυτότητας τους έστελνε στην αγκαλιά των μισάνθρωπων και των κτηνών της θηριωδίας που επιχειρούσε να αλώσει την Βέροια, την πόλη με τους 660 νεκρούς Εβραίους στα κρεματόρια του Άουσβιτς, με τους δεκάδες νεκρούς από τα πρόθυμα στόματα των Γερμανοτσολιάδων δοσίλογων; Ποια διαστροφή στο μυαλό σε καταντά θιασώτη της βίας και του εκφασισμού της ζωής; Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ένθεν κι ένθεν εκστομίζονταν ύβρεις γύρω από το μ…ί της μάνας του ενός και του άλλου. Αυτό που σε γεννά, που διεκδικείς και λατρεύεις, είναι η αλήθεια ότι σε καθορίζει σε μέγιστο βαθμό. Η Κανέλλη είχε σχολιάσει αμέσως μετά το γνωστό περιστατικό λέγοντας «να χαίρεται τον Κασιδιάρη η μάνα του» - μια προβολή ερήμην μιας μάνας που ενδεχομένως είναι υπερήφανη αλλά και μπορεί να πονάει.   
       Ποιες είναι οι πραγματικές μάνες άραγε; Η Χρυσή Αυγή ηγείται του εκφασισμού της κοινωνίας αφού κατόρθωσε σε ένα περιβάλλον απαξίωσης της πολιτικής και της σοβούσας οικονομικής κρίσης, να σέρνει στον εκφασισμό σύσσωμο τον πολιτικό χώρο: από τις ακροδεξιές-αντισημιτικές πενιές του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ έως τις νταβατζίδικες της ακροδεξιάς πολυκατοικίας που οραματίζεται ο αρχάγγελος της ΝΔ Π. Ψωμιάδης με παλιές αλλά και πολύ πρόσφατες δηλώσεις του.  
        Εάν δεν επενέβαινε στη Βέροια ο αντιεξουσιαστικός χώρος, οι Χρυσαυγίτες θα αλώνιζαν στην πόλη. Οι επαγγελματίες και οι διερχόμενοι κάτοικοι προσπερνούσαν αδιάφορα προς στιγμήν την καμπάνια τους, αλλά κατά βάθος πολλοί από αυτούς θα ήθελαν να εκφράσουν τα συγχαρητήρια τους στο κτήνος και στην κτηνωδία. Διότι η ψυχή του μέσου Έλληνα, εξαγριωμένη; διχασμένη; απογοητευμένη; στενάχωρη; εξαθλιωμένη; θυμούμενη την πλαστή ευδαιμονία της καταντά να χειροκροτεί την βία και τον εκφασισμό, πίνοντας αμέριμνη και ατάραχη τον καφέ της. Και αυτό χειροκρότημα είναι.

Γιώργος Λιόλιος     

Πέμπτη 7 Ιουνίου 2012

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ: Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ

Δεν θα προβάλλω το ήδη γνωστό video της υστερικής, της απροκάλυπτης, της άγριας βίας αυτού του ανθρωποειδούς που η συλλογική σιωπή γύρω από το φαινόμενο νομιμοποίησε στους θεσμούς της Δημοκρατίας και στις τηλεοράσεις και τελικά μέσα στα ίδια μας τα σπίτια, απονέμοντας (χαρίζοντας) θεσμικό ρόλο στη βία, στην αλητεία, στο έγκλημα.
Θέλω με την αφορμή αυτή να υπενθυμίσω ότι τα τρωκτικά που κολακεύουν τα κατώτερα ένστικτα του πολίτη της κοινωνίας της Ελλάδας μεταλλάσσονται καθημερινά στο πιο επικίνδυνο είδος που ενδημεί στα σπλάχνα της κοινωνίας αυτού του τόπου. Ακόμα πιο επικίνδυνο είδος από την Χρυσή Αυγή είναι οι illustration εκδόσεις-εκφάνσεις της φασιστικής σκέψης και της βίας -γιατί τι άλλο μπορεί να είναι οι παλαιοί συνοδοιπόροι στα πεδία δόξης του αντισημιτισμού και του φασισμού, Βορίδης, Πλεύρης & Υιός, Καρατζαφέρης κ.ά.
Ας μην αναρωτιόμαστε ποια δύναμη σήκωσε το χέρι του νευρωτικού Κασιδιάρη σε βάρος της Δούρου και της Κανέλη. Είναι η δύναμη που τους δώρησε η σιωπή μας, όταν μετανάστες ξυλοκοπούνταν και δολοφονούνταν από τους θιασώτες αυτής της βίας, όταν καίγονταν Συναγωγές και βανδαλίζονταν εβραϊκά νεκροταφεία και μνημεία, όταν αυτοί και άλλοι της ίδιας συνομοταξίας εκπαίδευαν (κι εξακολουθούν να το πράττουν απροκάλυπτα) μέσα από το διαδίκτυο στην άσκηση της τυφλής και άγριας βίας.
Την ανοχή μας στο φαινόμενο δώρησε η σιωπή μας, την αποκλειστικότητα της Χρυσής Αυγής στο "δικαίωμα" αποκλειστικής νομής του δημόσιου χώρου και της απαγόρευσης παρουσίας, διέλευσης ή παραμονής σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας "Άλλων" κατηγοριών πολιτών επίσης η ίδια σιωπή χάρισε, όπως και τα εκλογικά της ποσοστά, την συστημοποίηση της Χρυσής Αυγής και τόσων άλλων (θυμηθείτε ότι ο Λάος πρόσφατα έχρισε τον "άγγελο" του αντισημιτισμού και του φασισμού στην Ελλάδα Κ. Πλεύρη ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του κόμματος, ενώ η Νέα Δημοκρατία με τη σειρά της διαγκωνιζόμενη στα λιθόστρωτα του μεσοπολεμικού-μετεμφυλιακού λόγου περί Έθνους και Φυλής και πλειοδοτούσα σε ακροδεξιές-φασιστικές ρητορείες δανείζεται τα "μοντέλα" Βορίδη και υιού Πλεύρη, των οποίων ο αντισημιτισμός και η επίδειξη της "χρυσής βίας" είναι γνώριμα αλώνια τους - οι γιάφκες της ακροδεξιάς/φασιστικής σκέψης).
Δεν θα ασχοληθούμε με τα άλυτα προλήματα τους με τη μάνα τους...... Αυτά είναι αρμοδιότητα των ειδικών επιστημόνων, ιδίως της ψυχανάλυσης και της νευρολογίας.......
 
Έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο δεκάδες αναρτήσεις, έχουν επίσης δημοσιευθεί με σθεναρότητα και τόλμη άλλες τόσες γύρω από την ακροδεξιά-φασιστική-αντισημιτική σκέψη, που ο πυρήνας της ελλοχεύει στο βαθύ υπογάστριο της ελληνικής κοινωνίας. Τώρα πια γνωρίζεις....... Είναι ενδόμυχο αλλά βαθειά υπαρξιακό το δίλλημα της επιλογής: αυτό της μισαλλοδοξίας που εκφράζεται με τη βία και κολακεύει με τη ρητορεία της την ανάγκη αναζήτησης και κατασκευής ενός "εσωτερικού εχθρού" στον οποίο θα διοχετευθούν οι συλλογικές ανασφάλειες και αυτή της υπεράσπισης του δημόσιου χώρου ως πεδίου σκέψης κι έκφρασης των ελεύθερα σκεπτόμενων ανθρώπων.

Γιώργος Λιόλιος

Δευτέρα 4 Ιουνίου 2012

Ένας υπέροχος μισαλλόδοξος "Θεός"


Διαμαρτυρία για τις σχολικές επισκέψεις σε ιουδαϊκές συναγωγές

11.05.2012


ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΙΟΥΔΑΪΚΕΣ ΣΥΝΑΓΩΓΕΣ
-ΕΚΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΓΟΝΕΙΣ
ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΝ ΤΟ ΥΠΕΡΤΑΤΟ ΑΓΑΘΟ ΟΛΩΝ
ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ!
Λέγομαι Μ.Σ. καί εἶμαι ἐκπαιδευτικός σέ Γυμνάσιο τῆς Δυτικῆς Θεσσαλονίκης ( τά στοιχεῖα μου θά τεθοῦν στή διάθεση ὅποιου παραλήπτη αὐτοῦ τοῦ μηνύματός μου ἐπιθυμήσει ).
Σήμερα 10-5-2012, τό Σχολεῖο μου πραγματοποίησε «ἐκπαιδευτική» ἐπίσκεψη τῆς Α’ Τάξης στά πλαίσια τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, στήν Ἰουδαϊκή Συναγωγή τῆς Θεσσαλονίκης καί θά ἐπακολουθήσει τήν ἐπόμενη βδομάδα ἐπίσκεψη καί τῆς Β’ Τάξεως.
Αὐτές οἱ ἐπισκέψεις ξεκίνησαν νά πραγματοποιοῦνται τά τελευταῖα χρόνια ἀπό τά Δημοτικά, ἀλλά ἀκόμη καί ἀπό τήν Θεολογική Σχολή τοῦ Α.Π.Θ.

Τό Ὑπουργεῖο Παιδείας καί μέ εὐθύνη τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου τά τελευταῖα χρόνια, μετατρέπει ὡς γνωστόν τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀπό Ὀρθόδοξο Χριστιανικό, σέ θρησκειολογικό, προβάλλοντας ὅλες τις θρησκεῖες ὡς «σωστές» καί «ἀθῶες» κι ὄχι ὡς αἱρετικές καί ἀντίχριστες, δημιουργώντας στά μυαλά καί στίς ψυχές τῶν ἀνυποψίαστων μαθητῶν, ἕναν ἀχανή ὠκεανό ἐπιτρεπόμενων ψευδοπίστεων, ἀπό τίς ὁποῖες κάποια στιγμή κοντινή ἤ μακρινή, θά κάνουν προσωπική ἐπιλογή ζωῆς, παρούσης καί αἰωνίου!
Κι ὅλα αὐτά συμβαίνουν, τή στιγμή πού τό 98% τῶν Ἑλλήνων εἴμαστε Χριστιανοί Ὀρθόδοξοι καί ταυτόχρονα μέ τίς κατά καιρούς προπαγάνδες κι ἀπειλές γιά ἀπομάκρυσνη Ἁγίων Εἰκόνων ἀπό τά Σχολεῖα, τήν κατάργηση τῆς πρωινῆς προσευχῆς, τῆς ἀφαίρεσης τῆς τιμημένης Ἑλληνικῆς σημαίας ( μέ τόν Σταυρό ), τήν μείωση ὡρῶν διδασκαλίας τῶν Θρησκευτικῶν καί τή μετατροπή τους ἀπό ὑποχρεωτικό μάθημα σέ προαιρετικό κλπ.
Ἡ ἀποχριστιανοποίηση τῶν Ἑλλήνων παιδιῶν – νέων καί τῶν Σχολείων μέ διάφορες μεθόδους ( ἀνεξέλεγκτη λαθρομετανάστευση καί πολυπολιτισμικότητα, «μετάλλαξη» τῶν Θρησκευτικῶν, ἀλλοίωση τῆς ἱστορίας μας καί συστηματική λήθη της, ψυχοβλαβεῖς τρόποι νεανικῆς διασκέδασης κι ὄχι ψυχαγωγίας, ἐξαθλιωμένα πνευματικῶς καί ἠθικῶς Μ.Μ.Ε., στημένες κατηγορίες καί λασπολογίες κατά τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν προσώπων της, γενική χαλάρωση τῶν ἠθῶν κλπ ), εἶναι ἕνα καλά στημένο σχέδιο τῆς Νέας Τάξης Πραγμάτων, πού στοχεύει στήν χειραγώγηση τῶν ἀνθρώπων ἀπό τή νεαρή τους ἡλικία. Κι αὐτό, γιατί ἡ παιδική ἡλικία ἐνδείκνυται γιά νά διαμορφώσει τά πιστεύω ( ἤ τήν ΑΠΙΣΤΙΑ ), τά ἤθη ( ἤ τήν ΑΝΗΘΙΚΟΤΗΤΑ ) καί τά ἰδεώδη ( ἤ τήν ΑΝΙΔΕΟΤΗΤΑ ) τῶν αὐριανῶν πολιτῶν μίας κοινωνίας! Τά παιδιά εἶναι ἀκόμη ἄδεια δοχεῖα, πού εὔκολα θά γεμίσουν μέ ὅ,τι τούς «σερβίρουν», καλό ἤ σαθρό. Οἱ ἐνήλικες εἴμαστε κατασταλλαγμένοι καί παγιωμένοι σέ ἀπόψεις καί τρόπους ζωῆς, δύσκολα μεταβαλλόμαστε. Τά παιδιά εἶναι εὔκολη λεία πρός διαμόρφωσιν κατά τό δοκοῦν. Κατασκευάζοντας λοιπόν νέες φουρνιές ἀνθρώπων μέ «χαλαρά» ἤθη, μέ συγκεχυμένες και συγχυσμένες ἰδεολογίες καί προπαντός χωρίς ΟΡΘΗ ΠΙΣΤΗ στόν ἕναν καί μοναδικό Θεό Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό.Eἶναι ἡλίου φαεινότερον, ὅτι θἀ ἀποτελέσουν εὔκολα ἐλεγχόμενες «ἀνθρωποειδεῖς ἀγέλες», γιά νά τίς ἐκμεταλλεύονται πρός ἱκανοποίησιν τῶν δόλιων, ἄρρωστων καί ἀνθρωποκτόνων συμφερόντων τους, οἱ κοσμοκράτορες!
Ἡ παγκόσμια καί εἰδικότερα ἡ ἐθνική μας κατάσταση πού ἀντιμετωπίζουμε ἰδιαίτερα σ’ αὐτήν τήν γενικότερη περίοδο κρίσεως ( ὄχι μόνο οἰκονομικῆς, ἀλλά κυρίως πνευματικῆς, κοινωνικῆς καί ἠθικῆς ), ἀποτελεῖ τρανταχτή ἀπόδειξη ὕπαρξης καί ἐνέργειας τῶν σκοτεινῶν σχεδίων αὐτῶν πού κινοῦν τά νήματα τῶν λαῶν. Τά νούμερα καί οἱ στατιστικές σέ ὅ,τι ἐλεεινό καί τρισάθλιο, πρέπει νά προβληματίσουν καί τόν πιό ἄθεο ἀκόμη ( ΑIDS, κλοπές, βιασμοί, ναρκωτικά, πορνεία, ἀπάτες καί ἡ λίστα εἶναι μακρά…)!
Οἱ ἐνστάσεις μου στό Σχολεῖο ἀπέναντι σέ Δ/ντη, τό σύνολο τῶν συναδέλφων καθηγητῶν καί τῶν Θεολόγων, ὥστε νά ἀποφευχθεῖ μία τέτοια ἐπίσκεψη, ἀπέβησαν ἄκαρπες. Μονάχα ὁ Σύλλογος Γονέων καί Κηδεμόνων ἔφερε ἀντίρρηση, ἀλλά δέν ὀργανώθηκε σωστά πρός ματαίωσιν τῆς ἐπίσκεψης.
Τά παιδιά στήν πλειοψηφία τους ἀκατήχητα καί ἐπαναπαυόμενα στίς «αὐθεντίες» καθηγητῶν καί γονέων τους πού δέν ἀντιδροῦν ( ἀπό ἀδιαφορία, ἄγνοια ἤ φόβο ), ὑποσυνείδητα θεωροῦν ὡς κάτι τό φυσιολογικό τήν ἐπίσκεψη, ἀφοῦ τήν προσυπογράφουν μέ τήν ἀνοχή τους οἱ «μεγάλοι». Ἐξάλλου στό βιβλίο τῶν Θρησκευτικῶν, ὅπως ἀνέφερα καί παραπάνω, διδάσκονται ἐλαφρᾷ τῇ καρδία καί οἱ ἄλλες θρησκεῖες.
Τό εὔλογο ἐρώτημά μου σέ αὐτό τό σημεῖο εἶναι: ΤΑ ΙΟΥΔΑΪΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ;ΓΙΑΤΙ ΤΕΤΟΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟΝ ΙΟΥΔΑΪΣΜΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΘΥΝΟΝΤΕΣ ΜΑΣ;
  • Μήπως ἐπειδή ἡ Συναγωγή εἶναι ἐωσφορική, μιᾶς πού ἀπαρτίζεται ἀπό τούς κατά κόσμον ΣΤΑΥΡΩΤΕΣ τοῦ Χριστοῦ;
  • Μήπως ἐπειδή ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ὅτι ὁ Μεσσίας ἦλθε κι ἄς τούς εὐεργέτησε πρώτους μέ τά τόσα θαύματα πού ἔκανε σ’ αὐτόν τόν ἄπιστο λαό;
  • Μήπως ἐπειδή μᾶς ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΨΕΥΔΟΜΕΣΣΙΑ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟ ΤΟΥΣ;
  • Μήπως ἑπομένως ἐπειδή ἀποτελοῦν ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΙ ΑΡΝΗΤΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ;
  • Παρακαλῶ τούς εὐλαβεῖς συναδέλφους δασκάλους καί καθηγητές, νά μήν ὑπογράφουν τά πρακτικά αὐτῶν τῶν ἐπισκέψεων, νά ἀντιδροῦν καί νά νουθετοῦν ἐν Κυρίῳ τούς συλλειτουργούς τους, στά σχολικά περιβάλλοντα στά ὁποία ἐργάζονται.
  • Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τούς Γονεῖς τῶν παιδιῶν, νά συνειδητοποιήσουν ποιόν κίνδυνο διατρέχουν οἱ ψυχές τῶν βλασταριῶν τους καί νά πιέζουν τούς Δ/ντες τῶν σχολείων τους, ὥστε νά ἀκυρώνουν τέτοιου εἴδους ἐπισκέψεις. Ἤ ἄν αὐτό δέν εἶναι ἐφικτό, νά ἀπομακρύνουν τά παιδιά τους ἀπό τήν συμμετοχή τους στήν ἐξόρμηση, εἴτε μέ παραμονή τους στό Σχολεῖο, εἴτε μέ ἀπουσία τους τήν ἡμέρα πού εἶναι προγραμματισμένη νά γίνει.
  • Ντρέπομαι καί αἰσθάνομαι ἀμήχανα νά παρακαλέσω τούς συναδέλφους Θεολόγους ( ἐγώ δεν εἶμαι Θεολόγος ), νά κάνουν αὐτό πού εἶναι αὐτονόητο: ΝΑ ΜΗΝ ΠΡΟΔΙΔΟΥΝ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΑΜΑΡΤΩΛΕΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ - ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ!
Ἄν δέν ἀκολουθοῦν σ’ αὐτές τίς ἐπισκέψεις οἱ μαθητές καί ἀντιδράσουν κυρίως οἱ γονεῖς συνεργούντων καί τῶν ἐκπαιδευτικῶν, αὐτές οἱ ἐπισκέψεις θά ναυαγήσουν ἀπό μόνες τους, ὅσα χαρτιά κι ἄν στέλνει τό Ὑπουργεῖο Παιδείας στούς Θεολόγους καί στά Σχολεῖα, πού τίς δρομολογοῦν μέ πρόσχημα γνωσιολογικά ὑποχρεωτικό. Τό Σύνταγμά μας, κατοχυρώνει τήν Πίστη μας!
Κλείνοντας, μέ πόνο καρδίας θέλω νά πῶ αὐτό: νά μή γίνουμε κι ἐμεῖς ἀρνητές τοῦ Θεοῦ! Δέν ὑπάρχει χειρότερο πρᾶγμα ἀπό αὐτό. Δέν εἶναι κάτι τραγικώτερο, ἀπό τό ἀναγκάσουμε ἕναν ΥΠΕΡΟΧΟ ΘΕΟ νά μᾶς ἐγκαταλείψει, ἐπειδή ἐμεῖς δέν Τόν θέλουμε καί νά πεῖ καί σέ μᾶς:
Ἱερουσαλήμ Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτέννουσα τούς προφήτας καί λιθοβολοῦσα τούς ἀπεσταλμένους πρός αὐτήν! ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι τά τέκνα σου ὅν τρόπον ὄρνις τήν ἑαυτῆς νοσσιάν ὑπό τάς πτέρυγας, και οὐκ ἠθελήσατε! ἰδού οὐ μή με ἴδητε ἔως ἄν ἥξη ὅτε εἴπητε· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. ( Λουκ. 13: 34,35 )

Πηγή: http://aktines.blogspot.gr/2012/05/blog-post_5172.html

Δευτέρα 28 Μαΐου 2012

Η ελληνική γοητεία του φασισμού


Πώς τα ελληνικά media έχουν θολώσει από τη χρυσαυγίτικη προπαγάνδα

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

Έγραψα ένα άρθρο στο lifo.gr για την υπερπροβολή της Χρυσής Αυγής στα media. Υποστήριξα ότι αυτή δεν γίνεται μόνο από περιέργεια και φόβο, αλλά επίσης από δέος και ηδονοβλεπτική τάση. Θα έπρεπε να προσθέσω κάτι ακόμα: δεν μπορείς να συζητάς μ’ έναν φασίστα - γιατί αυτός εκφράζει ένστικτα, ενώ εσύ πνεύμα. Στο μπρα ντε φερ των media δεν υπάρχει περίπτωση το πνεύμα να κερδίσει τις εντυπώσεις απέναντι στο θριαμβικό κτήνος του αυτονόητου. Το εμβατήριο δημιουργήθηκε για να υπερκαλύπτει τις σονάτες.
Δεν άργησα να το επιβεβαιώσω στην εκπομπή του Σταύρου Θεοδωράκη (που χτύπησε πρωτοφανή νούμερα). Ο φασίστας μίλαγε σβέλτα, άμεσα, έξυπνα, οι Αριστεροί χαμένοι στη μετάφραση. Αυτός ήταν το νέο πράγμα, το ξεδιάντροπα ειλικρινές, το προκλητικά απενοχοποιημένο - οι άλλοι ήταν σαν μαραμένοι από τον πολύ στοχασμό. Είχα δει ξανά το έργο: όταν επέλαυνε το λάιφσταϊλ του «Κλικ». Και είχα γράψει τότε ένα ανάλογο κομμάτι στην «Ελευθεροτυπία» με τίτλο «Η γοητεία του Κακού».
Έλεγα, αν θυμάμαι καλά, πόσο πιο γοητευτική είναι η κόλαση συγκριτικά με τον παράδεισο στη λαϊκή εικονογραφία. Η κόλαση παρουσιάζεται ως ένα ατέρμονο gang bang, με βιασμούς παρθένων, μέθυσους, ενδιαφέροντες ψυχάκηδες, σαδικούς ανασκολοπισμούς - πολλή δράση και φλόγες πολλές. Κι από πάνω ο Παράδεισος, σαν μαραμένος καυλός. Αγάμητες κόρες με λύρες στα χέρια και γέροντες με γλαρωμένα μάτια να καθοδηγούν το ποίμνιο σαν ένα κοπάδι γίδια - νύστα του θανατά.
Κάνοντας την αναγωγή, δεν θα ‘ταν υπερβολή να πει κανείς ότι έτσι και το Κακό είναι αρχικά πολύ πιο ενδιαφέρον από το Καλό. Και ο Φασισμός από την Ανοχή. Αφού μια φορά ζει κανείς και φτύνει αίμα για να φτιάξει το σπιτάκι του, γιατί να αυτολογοκρίνεται και ν’ αφήνει τον Πακιστανό να κατουράει μέσα στην εκκλησιά του;
Το θέμα με αυτές τις απλές ερωτήσεις είναι ότι δεν έχουν εξίσου απλή απάντηση. Γιατί η απάντηση δεν στηρίζεται στο χώμα και το αίμα του ενστίκτου (όπως η ερώτηση) αλλά στο αθέατο πλέγμα των στοχαστικών προσαρμογών που ακολούθησε η ανθρώπινη διανόηση για να δημιουργηθεί ο πολιτισμός και να στηρίξει πάνω του την επίκληση της δίκαιης κοινωνίας. Ολόκληρος ο πολιτισμός μας είναι μια σύνθεση συγκρατημών, ταμπού και οργάνωσης των ορμών. Είναι ο κρυφός κώδικας που τρέχει το σύστημα που ζούμε. Εμπεριέχει πολλή «δουλειά», πολλά βαρετά κατεβατά, πολλή εσωτερική εξημέρωση. Απέναντι σε όλα αυτά ο φασίστας ξέρει μόνο να πηδά και να φωνάζει. Να χαϊδεύεται μπροστά στον καθρέφτη του, ν’ ασπρίζει το σπιτάκι του, να γρυλίζει μόλις κάποιος κάτσει στη σκιά της καστανιάς του.
Αλλά δεν πρέπει να υποτιμάμε τον φασισμό. Όπως έγραψε και η Σούζαν Σόνταγκ στη «Γοητεία του Φασισμού», εθνικοσοσιαλισμός δεν σημαίνει μόνο κτηνωδία και τρόμος. Σημαίνει επίσης κι ένα ιδεώδες ή μάλλον κάποια ιδεώδη που επιβιώνουν σκόρπια σήμερα κάτω από άλλες σημαίες: το ιδεώδες της ζωής ως τέχνης, τη λατρεία της ομορφιάς, τον φετιχισμό του θάρρους, τη διάλυση της αποξένωσης σε εκστατικά αισθήματα κοινότητας, την απόρριψη της διανόησης, την ανδροκρατική οικογένεια (υπό την πατρική αιγίδα των ηγετών). Και υπάρχει ακόμα η κατοπινή σύνδεσή του με παραβατικές αγριάδες (που αρέσουν στους αφελείς): την εικονογραφία του σατανισμού, ορισμένα παρακλάδια του death metal, τις πολεμικές τέχνες, κ.λπ.
Ξέρω αρκετούς απλοϊκούς ή απλώς θολωμένους ανθρώπους που θα μπορούσαν να συγκινηθούν είτε από αυτές τις σχεδόν ρομαντικές «αξίες» είτε από το φλερτ με την παραβατικότητα, τα οποία κουδουνίζουν πίσω από τα μονοκόμματα, αψήφιστα λόγια κάθε φασίστα. Από τον πορτιέρη που θαυμάζει με κρυπτο-ομοφυλοφιλικό ναρκισσισμό το φουσκωμένο, λευκό κορμί του, μέχρι τον γέρο που η ζωή του πέρασε χωρίς ίχνη, αφήνοντας πίσω της μόνο ένα μονήρες δυάρι με οχτώ κλειδαριές ασφαλείας.
Ακριβώς, λοιπόν, επειδή βλέπω ότι χάθηκε η μάχη, αν σε κάθε κραυγή απαντάς μ’ ένα δοκίμιο (διότι περί μάχης εντυπώσεων πρόκειται), επαναλαμβάνω ότι είναι λάθος να δίδεται τόσο πολύ, τόσο συχνά ο λόγος στους φασίστες.  Όχι ότι δεν θα τον πάρουν μόνοι τους στο ίντερνετ.
Τουλάχιστον, όμως, δεν θα έχουμε συνεργήσει στην άθλια προπαγάνδα.

Πηγή: http://www.lifo.gr/mag/columns/4903

Τετάρτη 23 Μαΐου 2012

 





Γεφυρώνοντας τις γενιές: Διεπιστημονικότητα και αφηγήσεις ζωής στον 21ο αιώνα. Προφορική Ιστορία και άλλες Βιο-ιστορίες

25-27 Μαΐου 2012, Αμφιθέατρο Σαράτση, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
 

Παρασκευή 25 Μαΐου 2012

9:00  Έναρξη συνεδρίου
9:30-9:45  Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν, Welcome. New beginnings in challenging times
9:45-10:15 Αντώνης Λιάκος, Γιατί η Προφορική Ιστορία;

Πρώτη πρωινή συνεδρία
10:30-11:45        Προφορική ιστορία και μουσεία
Συντονίστρια: Μαρία Ρεπούση
Ανδρομάχη Γκαζή, Το μουσείο ως τόπος διάδρασης της ατομικής με τη συλλογική μνήμη
Μαρία Βλαχάκη, Συνδημιουργώντας μια μουσειακή έκθεση για τη μετανάστευση: μαθητές και γονείς διερευνούν τρόπους έκθεσης ιστοριών ζωής μεταναστών στο μουσειακό περιβάλλλον
Εσθήρ Σολομών, Μουσεία και προφορικές μαρτυρίες: Ενδυναμώνοντας μνήμες και σχέσεις

11:45-12:15 Διάλειμμα

Δεύτερη πρωινή συνεδρία
12:15-13:45         Προφορική ιστορία και ψηφιακές τεχνολογίες
Συντονιστής: Δημήτρης Μπιλάλης
Toby Butler, Memoryscapes: experiments in deepening our sense of place
Σταύρος Αλιφραγκής και Γιώργος Παπακωνσταντίνου, An Audio-visual Database for Post-war Architecture and the City in Greece
Μιχάλης Βαρλάς, Το Αρχείο δίχως Σώμα. Πολιτισμική μνήμη και ψηφιακά αρχεία προφορικής ιστορίας
Δάφνη Τραγάκη και Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Trails / narrative and the trails of narrative

Τρίτη πρωινή συνεδρία
13:45-14:30        Η διαγενεακή μνήμη Μικρασιατών προσφύγων
Συντονίστρια Ρίκα Μπενβενίστε
Βασιλική Αμοράτη, Η ιστορία μιας ζωής: Ανακτώντας τις σιωπηλές φωνές των Ελλήνων Ορθοδόξων κατοίκων της Σμύρνης στις αρχές του εικοστού αιώνα
Libby Tata Arcel, Μετασχηματισμός του τραύματος της Μικρασιατικής Καταστροφής όπως παρουσιάζεται σήμερα στο διαλογικό εγώ της τρίτης γενιάς μιας οικογενείας από την Πέργαμο

Lunch buffet

Πρώτη απογευματινή συνεδρία
16.00-17.40         Προφορικές αφηγήσεις και θρησκευτικές κοινότητες
Συντονιστής: Γιώργος Τσιώλης
Έλλη Κωστελέτου, «Η μουσική είναι Seva»: παράδοση, αυτοσχεδιασμός, συλλογική μνήμη και ο ρόλος του ερευνητή στο πεδίο
Diana Riboli, Between the hammer and sickle and the cross. The crisis of the political and religious identity in the oral histories of the Chepang of Nepal
Lena Inowlocki,  Making sense of religious belongings. Reconstructing reflexivity in autobiographical narratives
Joanna Bornat και Daniela Koleva, Oral history crossing national boundaries: a study of belief and non belief in three European countries

17.40-18.00 Διάλειμμα

Δεύτερη απογευματινή συνεδρία
18.00-19.30    Μνήμη και λήθη της δεκαετίας του 1940
Συντονιστής: Πολυμέρης Βόγλης
Κατερίνα Αναγνωστάκη, Προφορική ιστορία και φόβος. Μαρτυρίες από τη δεκαετία του 1940
Ποθητή Χαντζαρούλα, Η κοινωνική διάσταση της μνήμης στις μαρτυρίες των εβραίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα
Δήμητρα Γκέφου-Μαδιανού, Με αφορμή ένα μνημείο: αναστοχασμοί και εκ των υστέρων αφηγήσεις για την Κατοχή και τον Εμφύλιο στην Αττική
Όλγα Σεβαστίδου, Κοινότητες μνήμης και λήθης: Διαστάσεις της μνημονικής συγκρότησης στις αφηγήσεις ζωής των Ποντίων της ΕΣΣΔ γύρω από τις σταλινικές διώξεις και εκτοπίσεις (1937 - 1949)

Τρίτη απογευματινή συνεδρία
19:30-21:00  Όψεις της οικονομικής κρίσης σήμερα μέσα από αφηγήσεις ζωής
Συντονίστρια: Ντιάνα Ριμπόλι
Αναστασία Καφέ και Γιάννης Τσίρμπας, Κρίση, ανεργία και πολιτική μέσα από τη βιογραφική προσέγγιση
Αιμιλία Σαλβάνου, Ατομικές και συλλογικές μνήμες της μετανάστευσης σε καιρό κρίσης. Οι περιπέτειες της μνημονικής κοινότητας των μακροχρόνια εγκατεστημένων πακιστανών στην Αθήνα
Χρήστος Τσαρουχίδης, Οι «ιστορίες ζωής» και οι «εκδοχές αλήθειας» ως αξιόπιστα τεκμήρια: η περίπτωση των αστέγων στη σύγχρονη Ελλάδα
Χριστίνα Αδάμου, Γιάννης Βλαχόπουλος, Παύλος Πανταζής, Μάγια Τσαμπρού, Το χρονικό ενός μακρύ χειμώνα

Σάββατο 26 Μαΐου 2012

Πρώτη πρωινή συνεδρία    9:30-11:00   
Αίθουσα Σαράτση: Αφηγήσεις ζωής και έμφυλη υποκειμενικότητα
Συντονίστρια: Βασιλική Γιακουμάκη
Ειρήνη Καμπριάνη, Όταν η βιογραφία και η βιολογία συνομιλούν: η αφηγηματική διαπραγμάτευση του οικογενειακού ιστορικού της ασθένειας
Δήμητρα Λαμπροπούλου, Ατομικοί βίοι και ιστορική αλλαγή: η εμπειρία της μεταπολεμικής εσωτερικής μετανάστευσης από την οπτική της προφορικής ιστορίας
Νικόλας Χρηστάκης, Μοτοσικλετίστριες: μετανάστριες φύλου στα όρια της α-κοινότητας
Ιωάννα Μπιμπλή, Γυναίκες και Κρίση: μια διαπραγμάτευση συνέχειας και αλλαγής


Αίθουσα Θ: Προφορική Ιστορία και εκπαίδευση Ι
Συντονιστής Κώστας Μάγος
Κατερίνα Τρίμη-Κύρου, Κινητοποιώντας την ενσυναίσθηση. προφορική ιστορία ως εργαλείο αντιρατσιστικής αγωγής
Γεωργία Κουσερή και Μιχάλης Κατσιμπάρδης, Προφορικές ιστορίες του ολοκαυτώματος και η ερμηνεία τους στο παρόν
Ειρήνη Νάκου, Συλλογή και ερμηνεία προφορικών αφηγήσεων ως μαθησιακή διαδικασία σε διαφορετικές βαθμίδες ιστορικής εκπαίδευσης
Σοφία Αυγέρη, Από την «εκμάθηση» στη «δημιουργία» ιστορίας. Ένα πρόγραμμα προφορικής ιστορίας για τη βουλγαρική κατοχή με μαθητές Λυκείου

Δεύτερη πρωινή συνεδρία 11:00-12:30
Αίθουσα Σαράτση: Από την προσωπική στην κοινοτική μνήμη
Συντονίστρια: Πηνελόπη Παπαηλία
Αθηνά Δασκαλάκη, Φωτοιστορίες: Η αφήγηση των φωτογραφιών των Μικρασιατών και η μνήμη της Κοινότητας
Τρύφων Μπαμπίλης, Photographic traditions and Aegean modernities. An ethnographic biography approach
Μάνος Σαββάκης, Η Ιστορία Μου «Είναι» η Ιστορία της Κοινότητας! Ενδυνάμωση, Συλλογική Ταυτότητα και Εικόνες του Εαυτού
Γιάννης Ζαϊμάκης, Αμφισβητούμενοι κόσμοι στις παρυφές της πόλης: Η μουσική βιογραφία ενός ρεμπέτη στο διάβα του 20ου αιώνα

Αίθουσα Θ: Προφορική ιστορία και εκπαίδευση ΙΙ
Συντονίστρια: Ειρήνη Νάκου
Ιουλία Πεντάζου, Χρήσεις της προφορικής ιστορίας στην εκπαίδευση: ένα εκπαιδευτικό πείραμα στο Δημοτικό Σχολείο της Πορταριάς
Κώστας Μάγος, «Ιστορίες των “άλλων”;»: Οι αφηγήσεις ζωής ως αφετηρία μετασχηματίζουσας μάθησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
Μάνος Δαλκαβούκης και Ιωάννης Μάνος, Ανθρωπολογία, προφορική ιστορία και εκπαίδευση: Καταρτίζοντας μελλοντικούς επαγγελματίες  στη βιωματική μάθηση
Νικόλαος Γραίκος, Μαθητικές δράσεις καταγραφής της τοπικής ιστορικής μνήμης. Εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και ερωτήματα μεθόδου και νοήματος

12:30-13:00 Διάλειμμα

Τρίτη πρωϊνή συνεδρία – 13:00-14:30
Αίθουσα Σαράτση: Θεραπεύοντας με αφηγήσεις ζωής
Συντονιστής: Παύλος Πανταζής
Στέλιος Πελασγός, Η αφηγηματική κοινότητα και η ανατροφοδότηση της ιστορίας. Ένα βολιώτικο παράδειγμα
Αίγλη Μπρούσκου, Ήτανε μια φορά ένας γέρος και μια γριά. Ανταλλάσσοντας παραμύθια με αφηγήσεις ζωής στο γηροκομείο
Στέλιος Κρασανάκης, Το μακρύ ταξίδι της γλώσσας μέσα στο σώμα
Γρηγόρης Αμπατζόγλου, Ακούγοντας τους άλλους: Βιογραφία και αυτοβιογραφία στο πλαίσιο της ψυχοθεραπευτικής συνάντησης με παιδιά

Πρώτη απογευματινή συνεδρία

16:00-17:30 Κοινότητες και προφορικές μαρτυρίες
Συντονίστρια: Δήμητρα Λαμπροπούλου
Ελένη Κοβάνη, Η πολυσημία των απλών ιστοριών
Ιωάννης Κολάκης, Γκρίζες ταυτότητες: Προφορικές μαρτυρίες και αρχειακή έρευνα για τους εξισλαμισθέντες της Χίου
Alexandra Pudliszak, Studying Gypsy history in Argentina. The necessity of anthropological approach
Kateřina Králová, «Our Tears dried up…»: Personal Accounts of the Greek Community in Czechoslovakia

17:30-18:00  Διάλειμμα

Δεύτερη απογευματινή συνεδρία
18:00-20:00  Προφορική ιστορία και βιογραφική έρευνα: μέθοδοι και αναστοχασμοί
Συντονίστρια: Τασούλα Βερβενιώτη
Χριστίνα Αλεξοπούλου, Ρόλος και θέση του παραλήπτη και συλλέκτη της προφορικής μαρτυρίας κατά τη διαδικασία κατάθεσής της
Ρέα Κακάμπουρα, Δευτερογενής αφηγηματική ανάλυση βιογραφικών συνεντεύξεων: Ένα εργαστήρι
Μαρία Θανοπούλου και Χρυσάνθη Ζάχου, Ανάμεσα  στην Προφορική Ιστορία και τις προφορικές ιστορίες. Η διαχείριση της συλλογικής μνήμης και ο ρόλος του ερευνητή
Γιώργος Τσιώλης, Θεωρητικές και μεθοδολογικές αντιπαραθέσεις στο πεδίο της κοινωνιολογικής βιογραφικής έρευνας
Κωνσταντίνα Μπάδα, Επαναχρήσεις και επαναπροσεγγίσεις αρχειακού υλικού προφορικής ιστορίας. Το παράδειγμα ενός corpus ιστοριών ζωής ασημουργών

Κεντρική ομιλία
Συντονισμός: Ποθητή Χαντζαρούλα
20:00-20:45
Paul Thompson, Is it worth forming an Oral History Society? Some reflections from English experience

ΔΕΙΠΝΟ

Κυριακή 27 Μαΐου 2012
9:30-11:00
Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης
Οι κοινότητες γράφουν την ιστορία τους: Ομάδες προφορικής ιστορίας, εμπειρίες και μέθοδοι
Συντονίστρια: Μαρία Θανοπούλου
Μαρία Ρεπούση και Χρυσούλα Αναγνωστοπούλου. Το πρόγραμμα προφορικής ιστορίας στα Χανιά της Κρήτης
Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Τασούλα Βερβενιώτη, Κατερίνα Κυριακού & Αργυρώ Κυριακούλη,
Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης, Η Ιστορία και οι ιστορίες από τη γειτονιά

11:00-11:30 Διάλειμμα

Κεντρική ομιλία
Συντονίστρια: Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν
11:30-12:00
Robert Perks, Looking critically at different modes of collecting oral history

12:00-14:30
Σύσταση αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας