Κακές ειδήσεις

Ένα ναζιστικό κόμμα, μια φασιστική συμμορία μπαίνει στην Βουλή, και μάλιστα χωρίς αυτό να αποτελεί την πρώτη και κύρια είδηση στα χείλη κάθε πολίτη και κάθε πολιτικού

Tης Άντας Ψαρρά «Σας αρέσουν οι κακές ειδήσεις: εμένα ναι αν θέλετε κακές ειδήσεις εγώ θα σας πω αλλά γιατί να προτιμάς τις κακές ειδήσεις λέω στον εαυτό μου σ’ αρέσει η οδύνη σ’ αρέσει το χάος, όχι κάθε άλλο απλώς νομίζω πως οι άνθρωποι είναι πολύ πιο ωραίοι πεσμένοι καταγής παρά όρθιοι πείτε μου αν θέλετε τις ειδήσεις μου. Κι ένα άλλο πράγμα που δικαιώνει την προτίμησή μου για τις κακές ειδήσεις έναντι των καλών είναι ο τρόπος με τον οποίο ακούγονται οι κακές ειδήσεις η καταγοήτευση του ακροατηρίου τα μάτια που γουρλώνουν τα στόματα που χάσκουν οι γροθιές που σφίγγουν και ξεσφίγγουν αρπάζονται από την κάθε λέξη με παρακολουθούν με μια ένταση που με χαροποιεί ενώ οι καλές ειδήσεις τους κάνουν να γελούν διακόπτουν τόσο που σκέφτονται και μακαρίζουν την καλή τους τύχη χάνουν τις μισές …» (*) Να δούμε τις κακές ειδήσεις, λοιπόν. Για να σοκαριστούμε, να σκεφτούμε και να αντιδράσουμε. -Ένα ναζιστικό κόμμα, μια φασιστική συμμορία μπαίνει στην Βουλή, και μάλιστα χωρίς αυτό να αποτελεί την πρώτη και κύρια είδηση στα χείλη κάθε πολίτη και κάθε πολιτικού.  Η δικαιολογημένη αγωνία για το οικονομικό και κοινωνικό αύριο επέτρεψε την υποβάθμιση της συγκλονιστικής αυτής πραγματικότητας, της μοναδικής αυτής ευρωπαϊκής πρωτιάς με την επαναφορά του Χίτλερ και των οπαδών του στο «λίκνο» της δημοκρατίας και το τέλος, όχι μόνο της μεταπολίτευσης, αλλά της ιστορικής παράδοσης του αντιφασιστικού μετώπου και της ελληνικής αντίστασης. -Ένα ναζιστικό κόμμα, μια φασιστική συμμορία μπαίνει στην ελληνική Βουλή. Κι ενώ άφωνη η Ευρώπη παρακολουθεί αυτό το μέγιστο πισωγύρισμα της Ελλάδας, η ελληνική κοινή γνώμη και κυρίως οι μεταχρονολογημένες φωνές των πολιτικών και των ΜΜΕ αποφεύγουν ακόμα να ιεραρχήσουν σαν κυρίαρχη αυτή τη ζοφερή εξέλιξη, ενώ αποδεικνύεται πέρα από κάθε αμφιβολία η απόλυτα λανθασμένη τακτική της συνειδητής υποβάθμισης αλλά και αγνόησης της ανόδου των νεοφασιστών. - Εστω και τώρα, έστω και καθυστερημένα, πρέπει να μάθει ο κόσμος, να θυμηθούν οι παλιοί και να πληροφορηθούν οι νεότεροι ότι ο αντισυστημικός-αντιμνημονιακός χαρακτήρας αυτής της εγκληματικής συμμορίας βάσει και δικαστικών αποφάσεων δεν είναι το κύριο στοιχείο της ταυτότητάς της. Οι αντισυγκεντρώσεις και οι βίαιες αντιπαραθέσεις με τη Χρυσή Αυγή δεν αποδείχτηκαν με κανένα τρόπο ικανές να περιορίσουν το σύγχρονο φλερτ με τον αντισημιτισμό, το ρατσισμό, τον εθνικοσοσιαλισμό, τον εθνικισμό και το έγκλημα, πολλών εξαγριωμένων συμπολιτών μας. Τώρα είναι η κρίσιμη ώρα να ξεδιπλωθεί όλο το περιεχόμενο της πολιτικής πρότασης αυτής της συμμορίας των νεοναζί τώρα πριν να είναι πολύ αργά. - Οσο οι μούτζες, οι ροχάλες, οι θεωρίες συνομωσίας, το δίκαιο του αίματος και οι εθνικιστικές κορώνες στολίζουν τα σαλόνια μας, τόσο θα αναβιώνει η γερμανική δεκαετία του ΄30 με τα -ήδη- υπό κατασκευή στρατόπεδα, την ισοπέδωση της αξιοπρέπειας των αδύναμων και την εγκληματική μισαλλόδοξη δράση. * Από το «Υστατο Σήμερα», του Χάουαρντ Μπάρκερ. Το θεατρικό αυτό έργο αφορά στην αναγγελία της είδησης της ολικής καταστροφής, στη Σικελία, του Αθηναϊκού στρατού Πηγή: http://rednotebook.gr/details.php?id=5599

Άθικτοι ή αλλιώς ... περιθωριοποιημένοι

Η διαφορά φυλής, θρησκείας και "τάξης" δεν είναι παράγοντες που μπορούν να αποτρέψουν τους ανθρώπους ν΄ αναπτύξουν σχέσεις αγάπης και φιλίας μεταξύ τους

Του Γιάννη Παπακώστα Η βασισμένη σε αληθινή ιστορία ταινία των Olivier Nakache και Eric Toledano, "INTOUCHABLES" (ΆΘΙΚΤΟΙ) που έχει ήδη ξεκινήσει να προβάλλεται στην μεγάλη οθόνη κερδίζει άξια τις καλύτερες κριτικές του γαλλικού κινηματογράφου. Πρόκειται για μια κωμωδία για όλες τις ηλικίες που εκτυλίσσεται με πρωταγωνιστές ένα πάμπλουτο αριστοκράτη που καταλήγει παραπληγικός από ατύχημα με ανεμόπτερο και το Σενεγαλέζο αποκλειστικό βοηθό του. Μεταξύ τους παρά τις διαφορετικές τους κουλτούρες αναπτύσσεται μια απρόσμενη φιλία. Στην πραγματικότητα και οι δύο έχουν ένα κοινό. Είναι περιθωριοποιημένοι από μια στερεοτυπική κοινωνία απ΄ όπου και προέκυψε και ο τίτλος της ταινίας. Ο λευκός εκατομμυριούχος νοιώθει αποκλεισμένος λόγω της αναπηρίας του και απ΄ την άλλη ο έγχρωμος μετανάστης που έχει μεγαλώσει στα γκέτο, άνεργος και χωρίς θέληση να βρει δουλειά, είναι πια ανεπιθύμητος στο σπίτι της θείας του που τον φιλοξενούσε μέχρι τώρα. Ο τελευταίος βρίσκει την αγγελία για την ζήτηση αποκλειστικού βοηθού και πηγαίνει στη συνέντευξη με σκοπό όχι να προσληφθεί, απλά να του δώσουν ένα χαρτί ότι ζήτησε δουλειά αλλά δεν δεν προσλήφθηκε επειδή δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις. Με το χαρτί θα πήγαινε στον ΟΑΕΔ για να συνεχίσει να παίρνει το επίδομα ανεργίας. Ο ανάπηρος όμως θέλει να του δώσει μια ευκαιρία να εργαστεί αντί να ξαναγυρίσει στις παρέες του στο γκέτο. Έτσι θα του κάνει μια δελεαστική προσφορά.... Οι δύο χαρακτήρες φαίνεται συνέχεια ότι αλληλοσυμπληρώνονται. Ο ένας απαισιόδοξος και εσωστρεφής λόγω των κινητικών του δυσκολιών, ο άλλος ενεργητικός και παρορμητικός. Ο ένας συχνά θλιμμένος και σκεπτικός, ο άλλος πλακατζής και "χύμα". Για άλλη μια φορά μέσα από μια κωμωδία, περνούν ευχάριστα και κοινωνικά μηνύματα χωρίς να βαραίνει η ατμόσφαιρα του έργου ενώ παράλληλα η συνεχής πλοκή θα σας καθηλώσει. Ο Harvey Weinstein, από τη διεύθυνση παραγωγής της ταινίας, απαντώντας -προεκλογικά- σε σχόλιο του ιδρυτή του ακροδεξιού γαλλικού κόμματος "Εθνικό Μέτωπο" Ζαν-Μαρί Λεπέν ("Εύχομαι οι Γάλλοι να μην βρεθούν ποτέ στη θέση αυτού του παράλυτου ανθρώπου, να χρειάζονται βοήθεια από νεαρούς μετανάστες. Δεν πρέπει αυτή η ταινία να είναι παράδειγμα προς μίμηση.") είπε το εξής: "Δεν εκπλήσσομαι που ακούω μια τόσο αδιάλλακτη δήλωση από τον άνθρωπο που ίδρυσε και ήταν πρόεδρος του ακροδεξιού, ξενοφοβικού, ρατσιστικού κόμματος του "Εθνικού Μετώπου". Και τώρα η κόρη του, η Μαρίν Λεπέν, κατεβαίνει υποψήφια πρόεδρος της Γαλλίας και είναι τέταρτη στις δημοσκοπήσεις με 16% του λαού προθυμο να την ψηφίσει. Αυτό με φοβίζει και πιστεύω είναι σημαντικό να φωνάζουμε και να στεκόμαστε ενάντια στο Λεπέν και τις ιδέες του. Γι΄ αυτό είμαι περήφανος που φέρνω το THE INTOUCHABLES στο αμερικανικό κοινό. Η ταινία αυτή είναι βασισμένη σε μια αληθινή ιστορία, είναι κωμική, μια πολύ διασκεδαστική περιγραφή του πώς η απλή ανθρώπινη σύνδεση είναι υπεράνω κοινωνικο-οικονομικών, θρησκευτικών και φυλετικών διαχωρισμών." Intouchables (2011) Ηθοποιοί: François Cluzet, Omar Sy, Anne Le Ny   Πηγή: http://rednotebook.gr/details.php?id=5485

Εάν δεν ήξερες.... τώρα πια ξέρεις!

"Max "

4000 demonstrieren in Hof gegen Neonazi-Aufmarsch

In Hof haben sich 4000 Menschen zu einem Toleranzfest gegen den Aufmarsch von Neonazis versammelt. Auch Bundesinnenminister Hans-Peter Friedrich marschierte an der Spitze des Zuges mit.

Neonazi-Aufmarsch in Hof - Protest

Oberbürgermeister Harald Fichtner (von links, CSU), der bayerische FDP-Fraktionsvorsitzender Thomas Hacker, Landtagsmitglied Alexander König (CSU), Dekan Günter Saalfrank, Bundesinnenminister Hans-Peter Friedrich (CSU) und Bundestagsmitglied Petra Ernstberger (SPD): ein breites Bündnis aus gesellschaftlichen Gruppen setzte in Hof ein Zeichen für Toleranz und Demokratie

Rund 4000 Bürger haben am Dienstag im oberfränkischen Hof ein Zeichen für Toleranz gesetzt und gegen einen Aufmarsch von Rechtsextremisten protestiert. Bei der Demonstration von etwa 400 Neonazis kam es zu "Reibereien" mit Linksextremen, wie ein Polizeisprecher sagte. Dabei seien mehrere Personen aus beiden Lagern festgenommen worden.

"Wir haben die Lage durchaus im Griff", versicherte der Polizeisprecher. Es seien genügend Polizisten im Einsatz, um eine Eskalation zu verhindern. Die Beamten stellten nach eigenen Angaben auch mehrere Platzverweise aus und nahmen zwei Rechtsextreme wegen Propagandadelikten fest. Die Zahl der anwesenden Linksextremen bezifferte der Sprecher auf rund 200.

Demokraten müssen laut sein

Die Initiative "Hof ist bunt" hatte einen Aktionstag für Toleranz organisiert. An einer Demonstration am Vormittag hatten sich rund 2500 Menschen beteiligt; zu der Abschlusskundgebung am Nachmittag kamen laut Polizei etwa 4000 Bürger. Bundesinnenminister Hans-Peter Friedrich (CSU) bedankte sich für das bürgerschaftliche Engagement. Der öffentliche Raum dürfte nicht dem rechtsextremen Gedankengut überlassen werden.

"Die Sprachlosigkeit der Demokraten ist der größte Feind der Demokratie", sagte Friedrich in Hof. "Es ist schlimm genug, dass braunes Gedankengut in den vergangenen Jahrhunderten so viel Leid über die Menschen gebracht hat." Es sei "unfassbar, dass dieses Gedankengut noch immer existiert".

Jena fordert NPD-Verbot

Zu einem möglichen NPD-Verbot sagte Friedrich, man müsse sehen, welche Beweise sich gegen die Partei finden ließen. Nun seien zunächst die V-Leute abgezogen worden. Zugleich betonte Friedrich, auch nach einem NPD-Verbotsverfahren ließen sich Neonazi-Aufmärsche nicht verbieten.

Bayerns DGB-Chef Matthias Jena prangerte in einer Ansprache an, dass Neonazis zunehmend versuchten, "als Trittbrettfahrer der sozialen Frage den 1. Mai für ihre Zwecke zu vereinnahmen". Er forderte ein Verbot der NPD und des Neonazi-Netzwerks "Freies Netz Süd".

Πηγή: Axel Springer,  Welt-online, 02.05.2012

Ο ΗΛΙΘΙΟΣ ΥΠΝΟΣ ΜΑΣ

Του Γιώργου Λιόλιου

“Die Deutschen schlafen den Schlaf dumm und fördern die faschistischen Verbrecher“

(Οι Γερμανοί κοιμούνται τον ηλίθιο ύπνο τους και ενθαρρύνουν τους φασίστες εγκληματίες)

Από το δεύτερο φυλλάδιο του Λευκού Ρόδου

Στη διάρκεια της Κατοχής της Ελλάδας από τους Ναζί και τους δουλικούς σύμμαχους τους, Ιταλούς και κυρίως Βούλγαρους, τουλάχιστον 3.700 χωριά καταστράφηκαν εντελώς ή μερικώς από τους βομβαρδισμούς και τις πυρκαγιές, το οδικό δίκτυο και άλλες ζωτικές υποδομές, όπως σιδηροδρομικές γραμμές, γέφυρες, λιμενικές εγκαταστάσεις, τηλεφωνικές και τηλεγραφικές γραμμές είχαν καταστραφεί. Οι πόλεις και τα χωριά είχαν απογυμνωθεί από σημαντικό παραγωγικό πληθυσμό, καθώς το 1/8 του ελληνικού πληθυσμού είχε αφανιστεί. Η βιομηχανική και εμπορική ζωή είχε ακινητοποιηθεί, ο εμπορικός στόλος εξαφανίστηκε, το παραγωγικό δυναμικό στη μεταποίηση και στον αγροτικό τομέα είχαν υποστεί μεγάλες καταστροφές, η γεωργική παραγωγή και ο αριθμός του κτηνοτροφικού πληθυσμού περιορίσθηκε στο 1/3, οι δασωμένες εκτάσεις στο 1/5 και η παραγωγή ορυκτών στο 1/10, με αποτέλεσμα ο εθνικός πλούτος να έχει μειωθεί κατά τα 3/4 και το συνολικό εισόδημα κατά 4/5. Συμπερασματικά, η συνολική ζημία της περιόδου της Κατοχής για την ελληνική οικονομία έως τις αρχές Οκτωβρίου του 1944, έχει υπολογισθεί σε 8.500.000.000 δολάρια της εποχής, ενώ στην οικονομική τραγωδία που βίωνε η χώρα συνέτεινε καθοριστικά και η κυκλοφορία του πληθωριστικού νομίσματος που καθιέρωσαν οι κατοχικές δυνάμεις για την εξυπηρέτηση των τεράστιων αναγκών τους.

Αλλά αυτοί οι αριθμοί δεν συγκρίνονται με τις απώλειες που ο Ελληνικός Λαός υπέστη κατά την διάρκεια της Κατοχής. Σύμφωνα με συντηρητικούς υπολογισμούς, ο πόλεμος προκάλεσε τουλάχιστον 578.000 θανάτους. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει θανάτους από την πείνα, αποτέλεσμα της απάνθρωπης οικονομικής πολιτικής των Γερμανικών δυνάμεων κατοχής, την αντίσταση και μαζικές εκτελέσεις ως αντίποινα . Δεν περιλαμβάνει τους θανάτους από ασθένειες, όπως η φθίση και η μαλάρια, από τις απερίγραπτες κακουχίες, την διαρκή πείνα, τα τραύματα πολέμου, και την έκθεση στα στοιχεία της φύσης – όλα αποτέλεσμα της Κατοχής. Υπολογίζεται ότι στη διάρκεια του Β’  Παγκοσμίου Πολέμου η Ελλάδα έχασε το 13% του πληθυσμού της.

Βιαιότερα βίωσαν τους διωγμούς οι εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας που προπολεμικά υπήρχαν σε 30 πόλεις σε όλη την Ελλάδα με συνολικό αριθμό εβραϊκού πληθυσμού 79.950. Οι περισσότερες από αυτές το 1945 διαλύθηκαν και αποδεκατίστηκαν σε ποσοστό 87%! Τα ποσοστά αφανισμού και μείωσης του εβραϊκού πληθυσμού στις περισσότερες των Κοινοτήτων είναι συντριπτικά: 96% στο Διδυμότειχο, 98% στην Ορεστιάδα, 97% στην Αλεξανδρούπολη, 96%, στην Κομοτηνή, 99% στην Ξάνθη, 98% στην Καβάλα, 97% στη Δράμα, 99%, στις Σέρρες, 96% στη Θεσσαλονίκη, όπως και στην Καστοριά, 84% στη Φλώρινα, 91% στα Ιωάννινα, 94% στην Πρέβεζα, 84% στην Άρτα, 91% στην Κέρκυρα, 98% στα Χανιά, 89% στην Κοινότητα Ρόδου-Κω, 48% στη Χαλκίδα, 43%, στην Κοινότητα Πάτρας-Αγρινίου, 35% στη Λάρισα, 31% στα Τρίκαλα, 26% στο Βόλο και στη Βέροια78%.

Την ίδια εποχή που εκατοντάδες Έλληνες γερμανοτσολιάδες πλειοδοτούσαν σε δουλικότητα προς τους Ναζί, στέλνοντας στο θάνατο χιλιάδες συμπολίτες τους, μία ομάδα, το Λευκό Ρόδο, στην οποία συμμετείχαν περίπου 100 φοιτητές του Πανεπιστημίου του Μονάχου, οι περισσότεροι από τους οποίους κάτω των 20 ετών, αντιστέκονταν στο ναζιστικό καθεστώς, προσπαθώντας να αφυπνίσουν την γερμανική κοινωνία. Για την ιερή μνήμη καλό είναι να αναφέρουμε ξανά και ξανά τα ονόματα των έντεκα νεαρών φοιτητών και φοιτητριών που για τη δράση τους αυτή συνελήφθησαν κι εκτελέστηκαν από τους Ναζί: 

Hans Scholl, Sophie Scholl, Alex Schmorell, Willi Graf, Christoph Probst, Traute Lafrenz, Katharina Schueddekopf, Lieselotte (Lilo) Berndl, Jürgen Wittenstein, Marie-Luise Jahn and Falk Harnack.

Εάν κάτι έχει σφραγιστεί ανεξίτηλα στην μνήμη μου από το δικό μου πέρασμα από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου ήταν τα κεραμικά πλακίδια στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου, που από απόσταση μοιάζουν με σκορπισμένες προκηρύξεις. Ένα μνημείο αυτών των έντεκα νεαρών, είναι η μνήμη των σύγχρονων Γερμανών –η δική τους μνήμη, η δική μας μνήμη.

 

Όταν ο Χίτλερ εμφανίστηκε στο προσκήνιο, παραληρώντας στις μπυραρίες και στα στέκια των ταπεινωμένων από την ήττα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου Γερμανών, απευθυνόμενος στους εξαθλιωμένους κι άνεργους συμπατριώτες του, σε ένα περιβάλλον οργής για τη Βαϊμάρη και τα επιτεύγματα της, κανείς δεν τον έπαιρνε στα σοβαρά. Η γραφικότητα του στο να δαιμονοποιεί ορατούς και κυρίως αόρατους εχθρούς της Γερμανίας και στο να κατασκευάζει αποδιοπομπαίους τράγους της ήττας και της οικονομικής εξαθλίωσης των Γερμανών, βαθμιαία έβρισκε ικανά ποσοτικά ερείσματα στα κατώτερα ένστικτα του ακροατηρίου του και τελικά της ίδιας της Γερμανίας, ώστε με την αναρρίχηση του στην εξουσία να διερωτάται ο μέσος Γερμανός πως ήταν δυνατό αυτή η διαταραγμένη προσωπικότητα να φθάσει μέχρι την Καγκελαρία και στη συνέχεια να εξελιχθεί σε δικτάτορας του μεγαλύτερου τμήματος της Ευρώπης.

Σε μια Ελλάδα επίσης ταπεινωμένη, οργισμένη, εξουθενωμένη, πτωχή, η γραφικότητα ενός παραληρηματικού αρχηγού και μερικών δεκάδων καραφλών που μόνο μέσα από τη βία βρίσκουν τρόπο έκφρασης τείνει να γίνει «μόδα ψήφου διαμαρτυρίας». Για να μην αναρωτιόμαστε μετά πώς αυτός ο παραληρηματικός και γραφικός τυπάκος μπήκε στη Βουλή, δείτε παρακάτω ενδεικτικά πόσο επικίνδυνα καρκινώματα μπορούν να εισχωρήσουν στον ιστό της κοινωνίας της Ελλάδας. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν αλλά κυρίως ότι κάποιοι τα εκτρέφουν και νομιμοποιούν την θεσμική παρουσία τους στον δημόσιο χώρο άσκησης και νομής της πολιτικής.

    

Οι φύρερ της διπλανής πόρτας

«Στις 30 Απριλίου 1945 μια λαμπερή σελίδα της σύγχρονης Ιστορίας κλείνει. Ο Μεγάλος Ανδρας του 20ού αιώνα, ο εμψυχωτής και απόστολος της Επαναστάσεως του Αγκυλωτού Σταυρού είναι νεκρός. Χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε, όλοι αυτοί που πίστεψαν στα μεγάλα ιδανικά της Εθνικοσοσιαλιστικής Επαναστάσεως νιώθουν παγωμένοι, δείχνουν διστακτικοί απέναντι στο μέλλον, σε ένα μέλλον χωρίς την παρουσία και την καθοδήγηση Εκείνου». Αυτά έγραφε το 1987 σε άρθρο του για τον Χίτλερ στο περιοδικό «Χρυσή Αυγή» ο ηγέτης της κ. Ν. Μιχαλολιάκος. Θα μπορούσε ο κ. Μιχαλολιάκος να ισχυριστεί ότι αυτά είναι περασμένα ξεχασμένα. Ωστόσο ο ίδιος, όπως δημοσιεύεται στο περιοδικό του κόμματος, τον Μάιο του 2005 βρέθηκε στο Βερολίνο για να τιμήσει με το γερμανικό ναζιστικό κόμμα NPD την επέτειο της ήττας του Χίτλερ (Μάιος 1945) και την ίδια περίοδο ήταν ένας από τους ομιλητές στο Μιλάνο σε εκδήλωση του ιταλικού φασιστικού κόμματος Forza Nuova, τα μέλη του οποίου αυτοχαρακτηρίζονται φασίστες.

Ο λύκος κι αν εγέρασε και άλλαξε το μαλλί του, μήτε τη γνώμη άλλαξε, μήτε την κεφαλή του. Η λαϊκή αυτή ρήση φαίνεται πως ταιριάζει γάντι στον χαρακτήρα της Χρυσής Αυγής, η οποία παραμένει προσηλωμένη στην αγάπη της για τους φασίστες και τους ναζιστές και θρηνεί που ο Χίτλερ δεν κατάφερε να κάνει τον κόσμο ένα παγκόσμιο στρατόπεδο. Οι δημοσκοπήσεις όμως που τους δίνουν ξαφνικά έναν εκλογικό αέρα έκαναν τον λύκο, μεσούσης της κρίσης, να φορέσει την «αθώα» προβιά του εθνικιστή. Ξαφνικά οι επιθέσεις κουρεμένων Χρυσαυγιτών σε μετανάστες και αριστεριστές (τουλάχιστον φανερά) περιορίστηκαν στα κλεμμένα από το ΠαΣοΚ συνθήματα στους τοίχους, όπως «Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες», καθώς και στα ρατσιστικά συνθήματα, όπως «Εξω οι ξένοι από τη χώρα».

Μέλη της Χρυσής Αυγής άρχισαν να υποκαθιστούν την Αστυνομία συνοδεύοντας ανυποψίαστους ηλικιωμένους ΑΤΜ των τραπεζών και - το σημαντικότερο - από τη μία ημέρα στην άλλη ο ηγέτης του κόμματος (και δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων) άρχισε να αποστασιοποιείται και από τον... φασισμό: «Ο φασισμός είναι δαιμονολογία. Φασισμός στην Ιταλία σήμαινε ότι πίσω απ' αυτόν βρίσκεται το κράτος. Εμείς εδώ στην Ελλάδα πιστεύουμε στο Εθνος, στο εθνικό κράτος. Αλλωστε δεν χαιρετούσαν και Ελληνες του Μεταξά έτσι; Δεν χαιρετούσε έτσι και ο σερ Οσβαλντ Μόσλεϊ, ηγέτης της Βρετανικής Ενωσης Φασιστών, που όμως πολέμησε τους Γερμανούς;» λέει. Και για τον ναζιστικό χαιρετισμό που εθεάθη να φωτογραφίζεται στο πρώτο δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων ο ηγέτης της Χρυσής Αυγής τον θεωρεί... παρεξήγηση και ότι είναι ζήτημα... μοιρών.

Ο φασισμός είναι ζήτημα... μοιρών

Ο Χίτλερ ύψωνε το χέρι του κατά 90 μοίρες όταν χαιρετούσε, αλλά ο ίδιος το υψώνει κατά 75 μοίρες, για να χαιρετίσει όμως, όπως λέει, τον Απόλλωνα, τον θεό του Ηλιου. Αν και ισχυρίζεται ότι το Καταστατικό του κόμματός του δεν προβλέπει «επίσημο χαιρετισμό», εν τούτοις μέλη της Χρυσής Αυγής σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούν τον φασιστικό χαιρετισμό και όλοι προφανώς ενθυμούνται την πορεία του σώματος των Βατραχανθρώπων (παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2010), όταν οι δύο επικεφαλής τους - σύμφωνα με τα τότε δημοσιεύματα, μέλη της Χρυσής Αυγής - φώναζαν ρατσιστικά και εθνικιστικά συνθήματα.

Αλλαξαν ακόμη και θρησκεία, προφανώς για να διεισδύσουν στην κοινωνία. Ως το 2002 πολλά δημοσιεύματα της Χρυσής Αυγής υμνούσαν το Δωδεκάθεο (που ταιριάζει με τον μύθο των αρίων φυλών), τον θεό Πάνα, ακόμη και τον... Εωσφόρο. Τα τελευταία χρόνια έκαναν στροφή 180 μοιρών και άρχισαν να γράφουν και να μιλούν για τη χριστιανική ορθοδοξία, για την ηθική που πρέπει να επικρατεί στον χριστιανισμό, και τα εγκαίνια των γραφείων τους άρχισαν πλέον να γίνονται με τις ευχές και το λιβανιστήρι παπάδων, μοναχών κτλ.

Υπάρχουν όμως άλλες σταθερές που δεν πρόκειται να αλλάξουν, όπως η αντίθεσή τους στους ομοφυλόφιλους (τους «π...δες», όπως τους αποκαλούν) αν και, όπως λέγεται, υπήρξαν καταγγελίες για παιδοφιλία και ομοφυλοφιλία για ορισμένα μέλη της Χρυσής Αυγής: «Ξέρετε πόσοι ομοφυλόφιλοι έχουν ψηφίσει ως τώρα και ΝΔ και ΠαΣοΚ; Εμείς την ομοφυλοφιλία τη θεωρούμε ανωμαλία» απαντά όταν ερωτάται σχετικά ο ηγέτης του κόμματος που θεωρεί «κατακριτέες πράξεις» τόσο την ομοφυλοφιλία όσο και την παιδοφιλία. Και σταματά αμέσως τη συζήτηση εδώ.

«Περνάει ο στρατός, της Ελλάδος φρουρός»

Κατήρτισαν ψηφοδέλτια σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες με υποψηφίους στην πλειονότητά τους απόστρατους αξιωματικούς του Στρατού, της Αστυνομίας, του Λιμενικού, της Πυροσβεστικής και των Βατραχανθρώπων, παρουσίασαν προεκλογικό πρόγραμμα, μακιγιάροντας το πραγματικό πρόσωπο της Χρυσής Αυγής με στοιχεία αντικαπιταλιστικά, «σοσιαλιστικά» (εθνικοποίηση τραπεζών και άλλα), φιλολαϊκά και σούπερ εθνικιστικά (επανάκτηση της Βόρειας Ηπείρου και απελευθέρωση των Κατεχομένων της Κύπρου, άμεση απέλαση όλων των ξένων και επαναφορά του καθεστώτος για τις νάρκες διασποράς στα σύνορα) και, φυσικά, αντιμνημονιακά. Ζητούν άμεση καταγγελία του μνημονίου, λογιστικό έλεγχο του δημοσίου χρέους από το 1974, διαγραφή των τραπεζικών χρεών, θέσεις για το μνημόνιο που δεν διαφέρουν από τις θέσεις ενός μεγάλου τμήματος των κομμάτων της Αριστεράς. Επίσης είναι αντίθετοι στους Αμερικανούς και σε καθετί το αμερικανόφερτο, όπως βεβαίως και στους Τούρκους. Ακόμη και στα τουρκικά σίριαλ επιτίθενται, τα οποία στοχεύουν, όπως σημειώνουν, «στην απαξίωση του ελληνικού πολιτισμού και στο να ξεχαστούν τα ήθη, τα έθιμα και οι παραδόσεις του έθνους».

Μεταμορφώσεις
Ψαρεύουν στη λίμνη της λαϊκής οργής

Η Χρυσή Αυγή επιτίθεται με σφοδρότητα εναντίον των κομμάτων των κκ. Καμμένου και Καρατζαφέρη (άνοιξε ήδη πόλεμο μαζί τους), επειδή προφανώς θεωρεί ότι αντλεί από τον ίδιο εκλογικό κουβά. «Φασίστες» αποκαλεί τους Χρυσαυγίτες ο κ. Καρατζαφέρης, και μάλιστα τις κατηγορίες αυτές τις εκτοξεύει από το βήμα της Βουλής: «Εψαξα σήμερα λίγο το θέμα και είδα ότι 15 εξώφυλλα του περιοδικού του κόμματος αυτού φιλοξενούν τον Χίτλερ, τον Γκέμπελς, τον Ρούντολφ Ες, τη σβάστικα που μας οδηγεί. Εκεί φτάσατε τα πράγματα, σε αυτή την εσχάτη προδοσία, αυτά τα ακραία κόμματα να αποτελούν λιμάνι για τον απελπισμένο κόσμο» είπε στην Ολομέλεια της Βουλής ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ. Είναι αλήθεια - και σε αυτό συμφωνούν κοινωνιολόγοι αλλά και πολιτικοί - ότι ακραία φασιστικά κόμματα (ή εθνικιστικά, όπως ορισμένα αυτοαποκαλούνται) εκμεταλλεύονται τις κοινωνικές εκρήξεις, την οικονομική κρίση, τη φτώχεια, το σαθρό πολιτικό σύστημα και ψαρεύουν «ψηφαλάκια» στο εκλογικό σώμα υποδυόμενοι κάτι άλλο από αυτό που είναι. Ενδύονται δηλαδή με φιλολαϊκό μανδύα σε μια προσπάθεια να παραπλανήσουν τους ψηφοφόρους, οι περισσότεροι από τους οποίους μάλλον δεν διάβασαν κείμενα της Χρυσής Αυγής περί Δημοκρατίας: «Η Δημοκρατία είναι και αυτή από τις μεγαλύτερες απάτες του συστήματος. Εμείς οι Εθνικιστές δεν επιθυμούμε κάποια βελτίωση των - έτσι κι αλλιώς - σάπιων και σαθρών δομών του υπάρχοντος συστήματος. Αντίθετα, αγωνιζόμαστε για την ανατροπή του, ως βασική προϋπόθεση για τη Σωτηρία και Αναγέννηση του Λαού μας» γράφτηκε πριν από λίγους μήνες στο περιοδικό του κόμματος. 

Πηγή: Νίκος Χασαπόπουλος, "Οι φύρερ της διπλανής πόρτας", 8 Απριλίου 2012, www.tovima.gr/politics/article/

Η ΕΒΡΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-ΕΡΕΥΝΑ

 (Σημ. Chania-Veria: Μετά την παρουσίαση της ερευνητικής εργασίας μαθητών του 5^ου Γενικού Λυκείου της Βέροιας, που υλοποιήθηκε υπό την εποπτεία της φιλολόγου κ. Ολυμπίας Μπέτσα κι αναρτήθηκε στο blog στις 27.01.2012, με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε μια ακόμα μαθητική εργασία-έρευνα γύρω από την Τοπική Ιστορία της Βέροιας - αυτή τη φορά από μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και συγκεκριμένα μαθητών της ΣΤ΄ Τάξης του 3^ου Δημοτικού Σχολείου Βέροιας, που υλοποιήθηκε υπό την επίβλεψη και τον συντονισμό της δασκάλας κ. Αρίστης Κουκουρίκου στα πλαίσια των καινοτόμων εκπαιδευτικών προγραμμάτων δράσης, που αναλύονται και στον πρόλογο της εργασίας.

Από το σώμα του κειμένου της εργασίας, απομονώνουμε και παρουσιάζουμε εδώ το προλογικό σημείωμα, τη  εισαγωγή, τη μεθοδολογία της έρευνας, τις αναφορές στην εβραϊκή συνοικία και συναγωγή καθώς και το κεφάλαιο των πηγών.

Για μια ακόμα φορά νοιώθω την ανάγκη να επισημάνω τις ενθαρρυντικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν αρκετοί εκπαιδευτικοί της Βέροιας (κι όχι μόνον της Βέροιας), έξω και μακριά από το στερεοτυπικό μοντέλο του σχολείου της αίθουσας και κυρίως την τόλμη να ακουμπήσουν σε «παρεξηγημένες» πτυχές των μικρο-ιστοριών και να βοηθήσουν τις νέες γενιές μαθητών ώστε να ανιχνεύσουν τους αγωγούς επικοινωνίας του πολιτισμικού φορτίου του χώρου όπου μεγαλώνουν με το παρόν και το μέλλον του.

Το πλήρες κείμενο της εργασίας μπορεί κανείς να διαβάσει ολόκληρο στο blog του σχολείου http://3dimotikoverias.blogspot.com).

    

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Κατά τη σχολική χρονιά 2010-2011, η ΣΤ΄ τάξη του 3^ου Δημοτικού Σχολείου Βέροιας υλοποίησε δύο παράλληλα και αλληλένδετα εκπαιδευτικά καινοτόμα προγράμματα δράσης (projects) που έχουν σχέση με την ιστορία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον της πόλης μας: το «Ιχνηλατώντας τη Βέροια» και το «Historical Building Pictures – Part II».

Η υλοποίηση των προγραμμάτων πραγματοποιήθηκε με την άμεση συνεργασία τόσο με τους υπεύθυνους των Πολιτιστικών Θεμάτων και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Π.Ε. Ημαθίας, κ.Μάνια Βασιλείας και κ.Κουρουζίδη Χάρη αντίστοιχα, όσο και με τους παρακάτω φορείς και φυσικά πρόσωπα της πόλης μας:

1.      Δήμο Βέροιας: α) κ. Νίκο Μαυροκεφαλίδη, πρόεδρο Δ.Σ. Βέροιας, β) κ. Γιάννη Παντερμαράκη, υπεύθυνο Δημοσίων Σχέσεων του  Δήμου, γ) κ. Μποχωρίδη Θανάση, υπάλληλο της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου και δ) κ. Θεολογίδου Κλεοπάτρα, επιστημονική συνεργάτη του Δήμου.

2.      Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας

3.      Ιερά Μητρόπολης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας: πατέρα Ναθαναήλ

4.      Δικαστικό Μέγαρο Βέροιας

5.      κ. Άννα Ματσκάνη, αρχιτέκτονα

6.      κ. Γιώργο Λιόλιο, δικηγόρο- συγγραφέα

7.      κ. Θωμά Γαβριηλίδη, συν/χο εκπαιδευτικό, ερευνητή και συγγραφέα

8.      κ. Θωμά Δημητράκη, συν/χο δάσκαλο, ερευνητή και συγγραφέα

9.      κ. Φωφώ Σιδηροπούλου, συν/χα νοικοκυρά

Στο πρόγραμμα «Historical Building Pictures Part II» συμμετείχαν και οι εκπαιδευτικοί του σχολείου μας κ.Τσιτηρίδου Σταυρούλα, καθηγήτρια Αγγλικών, ως επιβλέπουσα της σωστής μετάφρασης του υλικού μας, και ο κ.Τουλιόπουλος Βασίλης, δάσκαλος, ως τεχνική υποστήριξη σε θέματα Νέων Τεχνολογιών και Διαδικτύου.

Τους ευχαριστούμε όλους θερμά για τη συνεργασία τους στη διεξαγωγή της έρευνας και την υλοποίηση της εργασίας μας.

Η ερευνητική ομάδα:

1.      Αραπίδου Θεοπούλα 2.      Γεωργιάδης Στράτος 3.      Γιαννόπουλος Αντώνης 4.      Γιαρένης Δημήτρης 5.      Ζηλιασκούδης Ισίδωρος 6.      Λιτσμάνοβ Ρούντι 7.      Ναθανήλ Γιώργος 8.      Ουτσετάρης Άγγελος 9.      Παναγιωτίδου Μιχαέλα

10. Τσαλουχίδου Στεφανία-Ελεονώρα 11. Τσανάκας Κωνσταντίνος 12. Τσαρτσή Ελένη 13. Τσέα Λίνα 14. Τσιαμήτρος Γιάννης – Αντώνης 15. Τσιομπάνογλου Κατερίνα 16. Φιλοσίδης Σταύρος 17. Φιλόσογλου Βασίλης 18. Χατζηαντώνογλου Δημήτρης

Επίβλεψη, καθοδήγηση, συντονισμός:         Κουκουρίκου Αρίστη, δασκάλα

                                                                           e-mail: arkoukou@gmail.com

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Τοπική Ιστορία ως σχολικό αντικείμενο προσφέρει στο μαθητή και στην κοινωνία:

·        Κριτήρια για μια υψηλής ποιότητας γνωστική προσέγγιση του παρελθόντος.

·        Συστηματική ενίσχυση της τοπική συλλογικής μνήμης και αισθητικής.

·        Κατανόηση των σύγχρονων εξελίξεων στον τοπικό κοινωνικό χώρο.

·        Γνώση των διαχρονικών προβλημάτων και των ειδικών χαρακτηριστικών της τοπικής κοινωνίας.

·        Προαγωγή της συλλογικής αυτογνωσίας και της αποδοχής της διαφορετικότητας.

·        Ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής.

·        Αναγνώριση της πολυμορφίας και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων ως πολύτιμων παραγόντων του πολιτισμικού πλούτου της χώρας.

Η ενασχόλησή μας με την τοπική ιστορία της πόλης μας κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αφορά δύο καινοτόμα διαθεματικά προγράμματα Πολιτιστικών Θεμάτων, το «Ιχνηλατώντας τη Βέροια» και το «Historical Buildings Pictures - Part II», όπου συνδυάσαμε και αξιοποιήσαμε τις αρχές και τα δεδομένα της οικολογίας, της τοπικής ιστορίας, της ιστορίας του περιβάλλοντος με έμφαση στην αρχιτεκτονική κληρονομιά.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά το «Historical Building Pictures Part II», πρόκειται για πρόγραμμα διαδικτυακής συνεργασίας ευρασιατικών σχολείων στο οποίο, μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (ICT-platform), προβάλλονται οι προτεινόμενοι ιστορικοί τόποι κάθε χώρας-μέλους.

Στη σύμπραξη αυτή συμμετείχαν οκτώ σχολεία από Ευρώπη και Ασία, ένα από κάθε χώρα. Από την Ελλάδα ήταν το δικό μας σχολείο. Οι άλλες χώρες που συμμετείχαν ήταν η Ινδία, η Γαλλία, η Δανία, η Μαλαισία,, το Πακιστάν, η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες και η Ισπανία. Οι εργασίες των συμμετεχόντων σχολείων προβάλλονται στον ιστότοπο http://hisbulpics.wikispaces.com .

 

Η διάρθρωση της εργασίας μας έχει ως εξής:

Στο 1^ο Μέρος παρουσιάζονται ο σκοπός, οι στόχοι και η μεθοδολογία υλοποίησης των σχεδίων εργασίας.

Στο 2^ο Μέρος παρουσιάζεται η συνθετική εργασία «Ιχνηλατώντας τη Βέροια».

Στο 3^ο Μέρος παρουσιάζονται τα ιστορικά κτίρια της Βέροιας, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο της έρευνάς μας.

Στο 4^ο Μέρος παρατίθενται οι εντυπώσεις των μαθητών/τριών από την ενασχόλησή τους με τα προγράμματα και η αξιολόγηση της υπεύθυνης εκπαιδευτικού.

Στο Παράρτημα παραθέτουμε χάρτες της Βέροιας, χρήσιμους για την εργασία μας.

Στο τέλος παρατίθενται οι βιβλιογραφικές και ηλεκτρονικές πηγές, οι πηγές προέλευσης του φωτογραφικού υλικού και τα φυσικά πρόσωπα που μας βοήθησαν στην υλοποίηση της εργασίας μας είτε μέσω συνεντεύξεων είτε μέσω ξεναγήσεων στους χώρους.

1^ο ΜΕΡΟΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Σκοπός και στόχοι

Σκοπός και των δύο προγραμμάτων είναι η διερεύνηση της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της Βέροιας κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι επιμέρους στόχοι που τέθηκαν είναι οι μαθητές:

1.      Να καλλιεργήσουν τον ιστορικό λόγο και την κριτική ιστορική σκέψη εργαζόμενοι ως ιστορικοί.

2.      Να επισημάνουν ίχνη και αποτυπώματα ζωής του ανθρώπου στο χρόνο γύρω τους.

3.      Να ανακαλύψουν πτυχές της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής της πόλης κατά την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο.

4.      Να διερευνήσουν ιστορικά κτίρια της Βέροιας (παλαιότητα, ιστορικά στοιχεία, τωρινή χρήση) και, μέσω αυτών, να αυξήσουν την επίγνωσή τους για την πολυπολιτισμική κληρονομιά της πόλης.

5.      Να ευαισθητοποιηθούν στη διατήρηση και το σεβασμό της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

6.      Να αμβλύνουν τις εθνικιστικές και τοπικιστικές εκδηλώσεις στερεοτύπων ενισχύοντας την κριτική ιστορική τους σκέψη.

7.      Να αξιοποιήσουν τις Νέες Τεχνολογίες και τη σύμπραξη ηλεκτρονικών κοινοτήτων προκειμένου να συλλέξουν ή/και να επεξεργαστούν υλικό, να ανταλλάξουν πληροφορίες, να δημιουργήσουν παρουσιάσεις και να προβάλλουν το υλικό της δουλειάς τους μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Μεθοδολογία υλοποίησης

Η διάρκεια και των δύο προγραμμάτων ήταν έξι μήνες, από 1/12/2010 έως 31/5/2011.

Συμμετείχαν οι 18 μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του 3^ου Δημοτικού Σχολείου, δώδεκα αγόρια και έξι κορίτσια, υπό την ευθύνη, επίβλεψη και καθοδήγηση της δασκάλας τους, κ.Κουκουρίκου Αρίστης.

Για την υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών, υιοθετήσαμε την στρατηγική ανάπτυξης project (σχέδιο εργασίας) σε συνδυασμό με τη σχολική ιστορική έρευνα και την επιτόπια μελέτη και έρευνα του περιβάλλοντος χώρου.

Αιτία για να ασχοληθούμε με την πολυπολιτισμική ταυτότητα της Βέροιας κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν το μάθημα της Ιστορίας της ΣΤ΄ τάξης, το οποίο εξετάζει τον Ελληνισμό μετά την Άλωση (1453-1821), την Επανάσταση (1821-1830) και την ιστορία της Ελλάδας ως ανεξάρτητου κράτους (1830 και εξής).

Η αφορμή δόθηκε από το ίδιο το κτίριο του σχολείου μας και το παρακείμενο τζαμί, ίχνη της οθωμανικής κυριαρχίας στη Βέροια. Έτσι, αποφασίσαμε:

α) να γνωρίσουμε, μέσω των ιστορικών κτιρίων, την πολυπολιτισμική κληρονομιά της πόλης μας, και

β) να ανακαλύψουμε τον τρόπο ζωής και τις σχέσεις των ανθρώπων της συγκεκριμένης εποχής.

Σε ό,τι αφορά το θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας, οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν σε ομάδες και ανέλαβαν να διερευνήσουν ένα κεφάλαιο με τα υποθέματά του μέσα από βιβλιογραφικές πηγές. Για το λόγο αυτό, επισκεφτήκαμε τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας και αναζητήσαμε και συγκεντρώσαμε στοιχεία που αναφέρονται στην ιστορία της Βέροιας. Έτσι, διαμορφώσαμε το χρονικό πλαίσιο κατά το οποίο η Βέροια ήταν υπό οθωμανική κυριαρχία και εντοπίσαμε τις τρεις βασικές κοινότητες της πόλης που συμβίωναν στην πόλη: την οθωμανική, την εβραϊκή και τη χριστιανική.

Στη συνέχεια, με γνώμονα την αντιπροσώπευση των τριών παραπάνω κοινοτήτων αλλά και την προσβασιμότητα σ’ αυτά, επιλέξαμε τα υπό διερεύνηση ιστορικά κτίρια και οργανώσαμε τις επισκέψεις μας σ’ αυτά. Τα κτίρια που επιλέξαμε ήταν: α) οθωμανική κοινότητα: το σχολείο μας (3^ο & 14^ο Δ.Σχ. Βέροιας), το Μεντρεσέ τζαμί, το Ορτά τζαμί, το Δικαστικό Μέγαρο, και τα Δίδυμα Λουτρά, β) εβραϊκή κοινότητα: τη Συναγωγή, γ) χριστιανική κοινότητα: το Δημαρχείο, την εκκλησία Αναστάσεως του Χριστού και το ναό των αγίων Κηρύκου και Ιουλίττας. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η πρόσβαση στο Ορτά τζαμί και τα Δίδυμα Λουτρά δεν κατέστη δυνατή, διότι το μεν πρώτο βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση και δεν είναι επισκέψιμο, το δε δεύτερο χρησιμοποιείται από την 11^η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ως χώρος καταγραφής και συντήρησης αρχαιοτήτων.

Οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν σε ομάδες των δύο ή τριών ατόμων και κάθε ομάδα ανέλαβε να διερευνήσει και να παρουσιάσει ένα ιστορικό κτίριο, τόσο υπό μορφή περιγραφικού κειμένου όσο και σε παρουσίαση Power Point. Η έρευνά μας περιλαμβάνει επιτόπια παρατήρηση, συλλογή βιβλιογραφίας, μελέτη βιβλίων ή αρχείων, σημειώσεις, προφορικές συνεντεύξεις, μαγνητοσκόπηση, φωτογράφιση, μελέτη χαρτών και τοπογραφικών διαγραμμάτων.

Για όλα τα παραπάνω συνεργαστήκαμε με φορείς και φυσικά πρόσωπα της πόλης μας (αναφέρονται στον πρόλογο).

Μετά την επιλογή και καταγραφή των απαραίτητων πληροφοριών έγινε η σύνθεση της παρακάτω εργασίας. Για τις ανάγκες της διαδικτυακής μας συνεργασίας με τα ευρασιατικά σχολεία, δημιουργήσαμε πολυμεσικές παρουσιάσεις σε Power Point, τις οποίες μεταφράσαμε στην αγγλική γλώσσα και τις αναρτήσαμε στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του προγράμματος http://hibulpics.wikispaces.com. Κάθε μαθητής/τρια είχε αποκτήσει το δικό του όνομα χρήστη (Username) και κωδικό πρόσβασης (Password) προκειμένου να μπορεί να εισέρχεται στο περιβάλλον επεξεργασίας του wiki και να μπορεί να αναρτά την εργασία του.

Επιπλέον, οι εργασίες των μαθητών/τριών αναρτήθηκαν και στο blog του σχολείου μας: http://3dimotikoverias.blogspot.com.

Η Εβραϊκή συνοικία Μπαρμπούτα

Η Μπαρμπούτα οφείλει το όνομά της στην ομώνυμη βρύση που βρίσκεται ακόμη στην περιοχή. Σύμφωνα με την παράδοση όποιος περαστικός έπινε νερό από αυτήν τη βρύση, παντρεύονταν Βεροιώτισσα και παρέμενε για πάντα στην πόλη. Η συνοικία βρίσκεται στο βορειοδυτικό μέρος της πόλης, έξω από τα παλιά τείχη της, ανάμεσα στα κάστρα, κάτω από τον κεντρικό πύργο και δίπλα στο "ποτάμι των γύφτων", όπως ονόμαζαν τον Τριπόταμο στο Μεσαίωνα (βλ. χάρτη συνοικιών στο Παράρτημα).

Η Μπαρμπούτα αποτελούσε μια περίκλειστη γειτονιά με δύο ελεγχόμενες εισόδους, όπου ζούσαν κυρίως οι Εβραίοι της Βέροιας. Η μία πόρτα, η είσοδος, ήταν από τη μεριά της πόλης και η άλλη στην όχθη του ποταμού. Μέχρι την απελευθέρωση της Βέροιας από τους Οθωμανούς, το 1912, οι πόρτες αυτές έκλειναν το βράδυ και άνοιγαν το πρωί. Έτσι, προστάτευαν τον πληθυσμό τους.

Κτισμένη σε σχήμα τριγωνικό, η συνοικία αποτελεί μοναδικό δείγμα στον ευρωπαϊκό χώρο. Τη διασχίζει η πλακόστρωτη οδός Ολγάνου, όπου δεξιά και αριστερά της βρίσκονται οι παλιές εβραϊκές κατοικίες, δημιουργώντας ένα αμυντικό τείχος.  Εικάζεται πως στη συγκεκριμένη περιοχή τα σπίτια συνδέονταν μεταξύ τους με υπόγειες στοές, τα αποκαλούμενα «λαγούμια». Σήμερα, πολλές από τις κατοικίες αυτές σήμερα έχουν αναπαλαιωθεί και στεγάζουν διάφορες υπηρεσίες.

Εδώ διατηρείται η εβραϊκή συναγωγή, μοναδική στα Βαλκάνια. Στη συνοικία αυτή δεν κατοικούν πλέον Εβραίοι.

Οι δρόμοι της συνοικίας, τα λεγόμενα καλντερίμια, είναι φτιαγμένοι από πέτρες, επεξεργασμένες ή μη (κροκάλες), ενώ οι αυλές των σπιτιών είναι στρωμένες με βότσαλα. Τις πέτρες αυτές τις μετέφεραν από τον Αλιάκμονα και τον Τριπόταμο.

Οι Εβραίοι της Βέροιας

Η Βέροια κατοικήθηκε για πρώτη φορά από Εβραίους από τα τέλη των ελληνιστικών χρόνων, πριν από το 2^ο αι. π.Χ., μέχρι τον 5^ο αι. μ.Χ. Στη συνέχεια φύγανε κι εγκατασταθήκανε στην Κωνσταντινούπολη. Στα τέλη του 15^ου αι. ήρθαν ξανά Εβραίοι στη Βέροια από την Ισπανία, οι λεγόμενοι Σεφαρδίτες, και έμειναν εδώ για περίπου τέσσερις αιώνες, μέχρι και τα μέσα του 20^ου αιώνα. (Οι Σεφαρδίτες εκδιώχτηκαν από την Ισπανία το 1492, κατόπιν εντολής των καθολικών μοναρχών Φερδινάνδου Β΄ και Ισαβέλλας επειδή αρνήθηκαν να ασπαστούν τον χριστιανισμό).

Το 1943, συνελήφθησαν από τους ναζί 850 άτομα από τα οποία σώθηκαν 134. Οι υπόλοιποι κάηκαν στους φούρνους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.  Οι 134 που σώθηκαν, κατέφυγαν στα βουνά και σώθηκαν με τη βοήθεια ντόπιων χριστιανών από την πόλη αλλά και από τα χωριά στα οποία αυτοί αναζήτησαν ένα καταφύγιο. Έτσι, για περίπου 2 χρόνια κατόρθωσαν να ζήσουν κυνηγημένοι σε διάφορα χωριά των Πιερίων και μετά τη λήξη του πολέμου επέστρεψαν στη Βέροια. Οι περισσότεροι από αυτούς, στα τέλη της δεκαετίας του ’40 και καθ’ όλη τη δεκαετία του ’50, μετανάστευσαν στο Ισραήλ. Στη Βέροια έχουν μείνει πλέον μόνο 4 άτομα.

Όσες περιουσίες έμειναν ‘ορφανές’ (δεν αναζητήθηκαν ποτέ) περιήλθαν στην ιδιοκτησία του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου, το οποίο στη συνέχεια τις πούλησε σε χριστιανούς. Όσοι Εβραίοι σώθηκαν και επέστρεψαν στη Βέροια, αποφάσισαν να μεταναστεύσουν στο Ισραήλ και πούλησαν κι αυτοί με τη σειρά τους τις περιουσίες τους σε άλλους συμπολίτες. Πάντως, δεν καταπατήθηκε κανένα περιουσιακό στοιχείο.

Επαγγέλματα

Οι Εβραίοι κατοίκησαν την περιοχή της Μπαρμπούτας διότι υπήρχε δίπλα το ποτάμι, το οποίο τους εξυπηρετούσε στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες. Οι Εβραίοι που ήρθαν από την Ισπανία και για όλα τα χρόνια που έμειναν εδώ πέρα, ασχολούνταν κυρίως με τη λεύκανση των υφαντών, την κατασκευή μακραμάδων (μακριές πετσέτες) καθώς και με την κατασκευή ταπήτων ή τσόχας. Η βιοτεχνική τους δραστηριότητα ήταν τόσο σημαντική που είχε και μια εξαγωγική δυνατότητα: εξήγαγαν τα προϊόντα τους στη βόρεια και νότια Βαλκανική. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες κατοίκησής τους στη Βέροια, οι Εβραίοι ασχολούνταν κυρίως με χρηματιστηριακές εργασίες, με το εμπόριο και με μικροεπαγγέλματα όπως τενεκετζήδες και υαλουργοί.

Σχέσεις λαών

Στη Βέροια, σε αντίθεση με άλλες πόλεις του ελλαδικού χώρου, είχαν αναπτυχθεί πολύ στενές σχέσεις και σχέσεις ειρήνης και σύμπνοιας μεταξύ του χριστιανικού και του εβραϊκού στοιχείου της πόλης. Και γι’ αυτό άλλωστε, κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αρκετοί Εβραίοι μπόρεσαν την τελευταία στιγμή να διαφύγουν στα βουνά με τη βοήθεια συμπολιτών μας χριστιανών, οι οποίοι τους βοήθησαν με προσωπικό κίνδυνο, και έτσι να σωθούν από τους Ναζί.

Τα κτίρια

Στη γειτονιά της Μπαρμπούτας συναντάμε πολλά αρχοντικά σπίτια, αξιόλογα δείγματα της αρχιτεκτονικής του 19ου αι.,  τα περισσότερα από τα οποία αναπαλαιώθηκαν. Είναι χτισμένα με πωρόλιθους και τα «δεσίματά» τους γίνονταν με ξύλα, και τα δύο υλικά της περιοχής.

Χαρακτηριστικό τους οι εβραϊκές επιγραφές, πλουμισμένες με λουλούδια και γιρλάντες. Δίπλα τους στέκονται μικρά λαϊκά σπίτια. Όλα μαζί δηλώνουν την κοινωνική διαστρωμάτωση της συνοικίας. Ανάμεσα στα αρχοντικά ξεχωρίζουν:

Αρχοντικό Μπέκα. Κτισμένο το 1859, άνηκε σε ένα πλούσιο έμπορο. Εντυπωσιάζει για την ξεχωριστή αρχιτεκτονική   και   διακόσμησή  του, όπου κυριαρχούν ρυθμοί Μπαρόκ και ροκοκό. Το εσωτερικό  του διακοσμείται με αυθεντικές τοιχογραφίες, διατηρημένες σε άριστη κατάσταση. Σήμερα είναι δημοτική  ιδιοκτησία και  στεγάζει το Διεθνές Ινστιτούτο Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής και το αρχείο του καθηγητή  Νίκου Μουτσόπουλου.

Κτήριο «Ολγάνου». Κτίστηκε το 1872. Εδώ έμενε η οικογένεια ενός Εβραίου αρχιερέα που ήταν υπεύθυνος για τη σφαγή του ιερού κριαριού. Ανήκει στο Δήμο Βέροιας και στεγάζει το "Αίθριο Πολιτισμού Όλγανος" (που ονομάστηκε έτσι από τη μυθική θεότητα του ποταμού).

Αρχοντικό Μπόζογλου. Κτίστηκε στις αρχές του 20ου αι. και είναι το μοναδικό εβραϊκό σπίτι με νεοκλασικά στοιχεία. Στεγάζει τη Δημοτική Επιχείρηση Τουρισμού και το Σύλλογο Βλάχων.

 Κτήριο Αναστασίου. Το τελευταίο σπίτι της εβραϊκής συνοικίας, ανήκε στο ραβίνο[1] της εποχής. Κτίστηκε το 1882, όπως μαρτυρά η επιγραφή στην κορυφή του. Στεγάζει τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) Νομού Ημαθίας.

Ένα άλλο αρχοντικό του 19^ου αι., το οποίο αναστηλώθηκε και διακοσμήθηκε, στεγάζει το ξενοδοχείο «Κόκκινο Σπίτι». Κάποια άλλα κατοικούνται από οικογένειες. Όλα τους όμως έχουν διατηρήσει την παλιά αρχιτεκτονική. Σε πολλά από αυτά μπορείς να διακρίνεις εβραϊκά σύμβολα και επιγραφές που διακοσμούν τις προσόψεις τους.

Στην περιοχή αυτή σώζεται και η εβραϊκή Συναγωγή, για την οποία γίνεται λόγος στο 3^ο Μέρος της εργασίας.

Η Συναγωγή[2]

 Η Συναγωγή βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του εσωτερικού της εβραϊκής συνοικίας δίπλα στην όχθη του Τριποτάμου. Χτίστηκε αρχικά στα μέσα του 16ου αι., αλλά η οριστική μορφή του κτιρίου όπως είναι σήμερα διαμορφώθηκε στα μέσα του 18ου αι. Είναι μία από τις πιο παλιές συναγωγές στην Ελλάδα. Πλέον, δεν χρησιμοποιείται ως χώρος λατρείας παρά μόνο περιστασιακά.

Σύμφωνα με την αρχαία εβραϊκή παράδοση, οι συναγωγές έπρεπε να χτίζονται στο πιο υψηλότερο σημείο της πόλης, έξω από τα τείχη της πόλης (για εύκολη διαφυγή) ή κοντά σε υδάτινο στοιχείο (για λειτουργικές ανάγκες καθαριότητας).

Μπαίνοντας στο κτίριο, στην είσοδο δεξιά βλέπουμε το μεζουζά, όπου οι Εβραίοι ακουμπούσαν το κεφάλι τους για να πάρουν τη θεία ευλογία. Αριστερά της εισόδου, πάνω στο περβάζι του παραθύρου βρίσκεται ένα κασελάκι με τα καπέλα που φοράνε οι Εβραίοι κατά την προσευχή. Τα καπέλα αυτά συμβολίζουν την προστασία του Θεού.

Τα χρώματα και τα διακοσμητικά στοιχεία που υπάρχουν στην οροφή είναι τα αυθεντικά. Οι τοίχοι της Συναγωγής πριν το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχαν διαφορετικό χρωματισμό, ήταν σκούρο μπλε, το χρώμα που συναντάμε στους κίονες του χώρου. Σήμερα έχουν χρώμα γαλάζιο, χρώμα που επιλέχθηκε κατά την αναπαλαίωσή της στα τέλη της δεκαετίας του ’90, υπό την ευθύνη και τις οδηγίες ενός ραβίνου  από το Μαρόκο, οπότε έχει επιρροή από τη διακόσμηση των συναγωγών της Β.Αφρικής.

Τέσσερις κίονες στο κέντρο του χώρου ορίζουν το Βήμα (Τεβά), όπου βρίσκεται ένα έπιπλο πίσω από το οποίο στεκόταν ο ραβίνος και οι ψάλτες της Συναγωγής διαβάζοντας διάφορες προσευχές και πραγματοποιούσαν κάποιες τελετουργίες.

 Στον ανατολικό τοίχο βρίσκεται το Εχάλ, ο πιο ιερός χώρος της Συναγωγής, όπου φυλάσσονταν οι κύλινδροι του Νόμου, δηλαδή η Παλαιά Διαθήκη σε πάπυρους, οι οποίοι έβγαιναν μόνο σε πολύ μεγάλες γιορτές. Τα διακοσμητικά στοιχεία του Εχάλ είναι αυθεντικά, εμπνευσμένα από την ισπανική παράδοση και κουλτούρα. Είναι δηλαδή ισπανικά μοτίβα που συναντά κανείς σε συναγωγές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Στο εσωτερικό του το Εχάλ ήταν επενδυμένο εξολοκλήρου με χρυσό. Το Εχάλ σφαλιζόταν με κλειδί. Την ευθύνη φύλαξης των κυλίνδρων είχε ο εκάστοτε ραβίνος.

Μπροστά από το τελευταίο σκαλοπάτι του Εχάλ βρίσκεται ένα ξύλινο έπιπλο που χρησίμευε για την τοποθέτηση αγιασμού και κεριών. Δίπλα από το Εχάλ υπάρχει μία μαρμάρινη επιγραφή όπου αναγράφονται τα ονόματα ευεργετών της Συναγωγής. Παραδίπλα, βρίσκεται μία άλλη μαρμάρινη επιγραφή όπου αναγράφονται οι Δέκα Εντολές του Νόμου (Μωυσή).

Ανάμεσα στο Εχάλ και στο Τεβά, δεξιά και αριστερά βρίσκονται καρέκλες όπου κάθονταν οι πιστοί. Ακριβώς από πάνω βρίσκεται μια εντυπωσιακά διακοσμημένη οροφή με γεωμετρικά σχήματα σε έντονα χρώματα του κόκκινου, του πράσινου, του μπλε και του κίτρινου. Στα τέσσερα σημεία της οροφής συναντάμε τέσσερις επιγραφές. Πρόκειται για τις τρεις ιερές πόλεις των Εβραίων, την Ιερουσαλήμ, τη Χεβρώνα και την Τσφατ (Σαφέντ), ενώ η τέταρτη αναφέρεται στην πόλη που φιλοξενεί τη Συναγωγή, τη Βέροια.

 Στο νότιο τοίχο (αριστερά του Τεβά), υπάρχουν τρία καφασωτά παράθυρα. Πρόκειται για τον παλαιό γυναικωνίτη, ο οποίος ήταν ενεργός μέχρι και στα τέλη της δεκαετίας του ’40. Προηγουμένως όμως, η συναγωγή είχε επεκταθεί λόγω της πληθυσμιακής αύξησης και είχε διαμορφωθεί και ο νεώτερος γυναικωνίτης ο οποίος βρίσκεται ακριβώς απέναντι. Πρόκειται για ένα υπερυψωμένο πατάρι με καφασωτό πλέγμα. Οι γυναικωνίτες είχαν εξωτερική είσοδο και έξοδο, αφού οι γυναίκες δεν επιτρέπονταν να μπουν στο χώρο της Συναγωγής. Στον γυναικωνίτη-πατάρι συναντάμε και τα μοναδικά δέκα (10) διασωθέντα θρανία του εβραϊκού σχολείου και την έδρα-τραπέζι του δασκάλου.

Ακριβώς πάνω από τα τρία καφασωτά παράθυρα του παλαιού γυναικωνίτη βρίσκεται η αναπαράσταση του Ναού του Σολομώντα. Στην αρχαία εβραϊκή παράδοση δεν υπήρχαν συναγωγές παρά μόνο ένας ναός, ο ναός του Σολομώντα. Οι συναγωγές χτίστηκαν στη συνέχεια και μετά την τρίτη καταστροφή του Ναού, από τους Εβραίους που έφυγαν από την περιοχή της Παλαιστίνης και κατοίκησαν σε διάφορα μέρη της Μεσογείου, όπως στη Μεσοποταμία, στη Β.Αφρική, στη Ν.Ευρώπη, προκειμένου να αποτελέσουν έναν χώρο συγκέντρωσης, λατρείας αλλά και θρησκευτικής αναφοράς σ’ αυτόν τον ναό. Διότι πάντοτε οι Εβραίοι έχουν ένα μόνο όνειρο: να ξαναχτίσουν τον Ναό του Σολομώντα.

 Η οροφή πίσω από το Τεβά, είναι διακοσμημένη με στοιχεία που προέρχονται από την κουλτούρα των ισπανικών διακοσμητικών μοτίβων. Τα στοιχεία αυτά είναι αυθεντικά.

Στον τοίχο πίσω από το Τεβά βλέπουμε σε αναπαράσταση την Επτάφωτη Λυχνία ή κατά τα εβραϊκά Μενορά (Menorah), το πιο ιερό σύμβολο των Εβραίων, όπως έχουν οι χριστιανοί τον σταυρό. Οι επτά λυχνίες συμβολίζουν τον ήλιο, τη σελήνη και τους κύριους πλανήτες, λάμποντας στο Σκότος του Απύθμενου Χάους και της Ματαιότητας της Υλικής Ζωής.

Στην παλιά Συναγωγή τα παράθυρα ήταν βιτρό, κάτι που αναμένεται να γίνει σε επικείμενη αναδιαμόρφωση. Το υπάρχον δάπεδο τοποθετήθηκε κατά τη δεκαετία του ’30.

Το υπόγειο της Συναγωγής εξυπηρετούσε την προετοιμασία των νεκρών. Εκεί δηλαδή μετέφεραν τους νεκρούς, γιατί κατά την εβραϊκή παράδοση οι νεκροί δεν έμεναν ποτέ στο σπίτι. Μεταφέρονταν στον υπόγειο χώρο της Συναγωγής, όπου η Επιτροπή Νεκρών φρόντιζε τόσο για την προετοιμασία του νεκρού όσο και για την κηδεία.

Σήμερα η Συναγωγή είναι κατά βάση κλειστή, δεν είναι επισκέψιμη. Αναμένεται να διαμορφωθεί ο κύριος χώρος και το υπόγειο και να λειτουργήσει ως μουσείο.

4^ο Μέρος: Οι εντυπώσεις μας

«Άλλη μια σχολική χρονιά έφτασε στο τέλος της. Όμως αυτή η χρονιά δεν είναι μια συνηθισμένη, αλλά μια ξεχωριστή γιατί αυτή χρονιά αυτή είναι η τελευταία στο δημοτικό. Φέτος, λοιπόν, η τάξη μας έκανε ένα project με θέμα «Ιχνηλατώντας τη Βέροια». Με την ευκαιρία αυτή, επισκεφτήκαμε πολλά ιστορικά μνημεία της πόλης μας. Βέβαια, για να τα γνωρίσουμε καλύτερα χρειαστήκαμε τη βοήθεια κάποιων ανθρώπων. Όλα ήταν υπέροχα, όμως θα προτιμούσα αυτή η χρονιά να κρατούσε λίγο παραπάνω.»

Αραπίδου Θεοπούλα

«Φέτος η κυρία μας μάς πρότεινε να κάνουμε ένα πρόγραμμα για τη Βέροια στα οθωμανικά χρόνια. Επισκεφτήκαμε εκκλησίες που λειτουργούσαν κατά τα οθωμανικά χρόνια και μάθαμε πολλά πράγματα για τη Βέροια. Πιο πολύ μου άρεσε όταν ήρθε ο δάσκαλος της κυρίας, ο κύριος Θωμάς Δημητράκης, και μας μίλησε για το σχολείο μας. Μας είπε ότι κάτω από αυτό υπάρχουν σήραγγες (στοές) και ότι μπορεί να υπάρχουν διάφορα μνημεία όπως τάφοι κλπ. Περάσαμε πολύ καλά κατά τη διάρκεια του προγράμματος και θα ήθελα να έχω την ευκαιρία να το ξανακάνω.»

Γεωργιάδης Στράτος.

«Γενικά, αυτόν το χρόνο πέρασα πολύ ωραία. Πήγαμε σε πολλά μέρη. Είμαι πολύ χαρούμενος γιατί έμαθα πάρα πολλά πράγματα για τη ζωή παλιά. Μάθαμε για τα τζαμιά της Βέροιας και για τα τζαμιά των Ιωαννίνων. Καλέσαμε τον κύριο Γαβριηλίδη και μας μίλησε για πάρα πολλά πράγματα. Πέρασα πολύ ωραία αυτόν το χρόνο και έμαθα πάρα πολλά.»

Γιαννόπουλος Αντώνης

«Φέτος ασχοληθήκαμε με ένα project που το ονομάσαμε “Ιχνηλατώντας τη Βέροια”. Μ’ αυτό το πρόγραμμα μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθω για την ιστορία της Βέροιας αλλά και των μνημείων της. Επίσης, μπόρεσα να επισκεφτώ και να δω πώς είναι από κοντά. Τώρα που τελείωσε το project ξέρω αρκετά από την ιστορία της Βέροιας όπως και των ιστορικών μνημείων της. Είμαι χαρούμενος που συμμετείχα σ’ αυτό το πρόγραμμα καθώς και ευχαριστημένος, διότι η χρονιά πέρασε τόσο γρήγορα και ωραία που δεν πιστεύω ότι φτάσαμε στο τέλος.»

Ζηλιασκούδης Ισίδωρος

 «Φέτος η τάξη μας υλοποίησε ένα πρόγραμμα στο οποίο είχαμε την ευκαιρία να δούμε και να μάθουμε για τα ιστορικά μνημεία της πόλης μας. Επισκεφτήκαμε τους χώρους αυτούς και ξεναγηθήκαμε από κάποιους ανθρώπους. Μπορεί να κουραστήκαμε και να δουλέψαμε σκληρά, αλλά τελικά βγάλαμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Πέρασα πάρα πολύ ωραία!

Το παράπονό μου είναι πως κάποιες χώρες, οι οποίες συμμετείχαν στην ευρασιατική συνεργασία, δεν ‘ανέβασαν’ ούτε ένα κείμενο ή μια φωτογραφία σχετικά με το θέμα.»

Ναθαναήλ Γιώργος

«Τη φετινή χρονιά συμμετείχαμε σε ένα ευρασιατικό πρόγραμμα συνεργασίας σχολείων με θέμα “Historical Building Pictures”, δηλαδή ‘εικόνες ιστορικών κτιρίων’. Για τις ανάγκες του προγράμματος αυτού, επισκεφτήκαμε το Μεντρεσέ τζαμί, το Δικαστικό μέγαρο, το Δημαρχείο, τις εκκλησίες του Χριστού και των αγίων Κηρύκου και Ιουλίττας και τη συναγωγή των Εβραίων.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κ. Κουρουζίδη Χάρη, τον κ. Θωμά Δημητράκη, τον κ. Θωμά Γαβριηλίδη, την κ. Βάσω Μάνια και την κυρία μας, την κ. Αρίστη Κουκουρίκου.»

Ουτσετάρης Άγγελος

«Φέτος μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω καλύτερα τη Βέροια χάρη στην κ. Αρίστη. Έμαθα πολλά πράγματα που δεν ήξερα. Για παράδειγμα, πήγαμε στην Μπαρμπούτα και επισκεφτήκαμε τη συναγωγή. Θα προτιμούσα αυτή η χρονιά να κρατούσε λίγο περισσότερο, για να γνωρίσουμε ακόμη περισσότερα πράγματα για την πόλη μας.»

Παναγιωτίδου Μιχαέλα.

«Νιώθω πολύ ενθουσιασμένη γιατί μας δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφτούμε πολλά μνημεία, τζαμιά και εκκλησίες. Πολλοί άνθρωποι μας ξενάγησαν και τους είμαστε ευγνώμονες. Πολλά από αυτά δεν τα γνωρίζαμε, πόσο μάλλον και την ιστορία τους. Επισκεφτήκαμε το δημαρχείο, το δικαστήριο, την εκκλησία του Χριστού, τη συναγωγή, τους δίδυμους λουτρώνες, το Ορτά τζαμί, το Μεντρεσέ τζαμί και άλλα χίλια δυο μέρη.

Ήταν μια ξεχωριστή χρονιά γιατί μάθαμε πολλά από την ιστορία της Βέροιας.»

Τσαλουχίδου Στεφανία-Ελεονώρα

«Φέτος στην ΣΤ΄ τάξη κάναμε πολλές δραστηριότητες. Μου άρεσαν οι εργασίες που κάναμε για τα αξιοθέατα και τα μνημεία της πόλης, που μας βοήθησαν κάποιοι άνθρωποι να βρούμε καινούριες πληροφορίες γι’ αυτά, που τα παρουσιάσαμε με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών.»

Τσανάκας Κωνσταντίνος

«Είμαι περήφανη που ζω στη Βέροια γιατί είναι μία πόλη με μεγάλη ιστορία. Φέτος, με τη βοήθεια της δασκάλας μας κ. Αρίστης Κουκουρίκου, μας δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφτούμε πολλά από τα ιστορικά της μνημεία. Έτσι, γνωρίσαμε πολλά από αυτά και μάθαμε πότε χτίστηκαν και γιατί. Νομίζω ότι αυτή τη χρονιά έμαθα και γνώρισα πολλά για την πόλη στην οποία ζω. Ήταν μια τέλεια εμπειρία και ευχαριστώ την κυρία μου για την πρωτοβουλία αυτή. Κάτι τέτοιο γίνεται για πρώτη φορά στο σχολείο μας και ελπίζω να συνεχιστεί.»

Τσαρτσή Ελένη

«Κατά τη διάρκεια της φετινής σχολικής χρονιάς, είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε για τα ιστορικά μνημεία της πόλης μας. Σ’ αυτά τα μνημεία και κτίρια, ξεναγηθήκαμε από πολλούς ιστορικούς και σπουδαίους ανθρώπους της πόλης μας. Όσα ιστορικά μνημεία γνώρισα φέτος, με εντυπωσίασαν το εάν πιο πολύ από το άλλο.»

Τσέα Λίνα

«Φέτος με την τάξη μου επισκεφτήκαμε πολλά κτήρια όπου δεν είχαμε πάει ποτέ. Πήγαμε στο Μεντρεσέ τζαμί, στη συναγωγή, στη Μπαρμπούτα και σε πολλά άλλα μέρη. Μάθαμε για τους τρεις πολιτισμούς της Βέροιας, τους οθωμανούς, τους εβραίους και τους χριστιανούς. Αυτό το πρόγραμμα ονομάστηκε «Ιχνηλατώντας τη Βέροια». Πήραμε πολλές πληροφορίες, ξεναγηθήκαμε, παρουσιάσαμε. Φέτος πέρασα ωραία.»

Τσιαμήτρος Γιάννης-Αντώνης

«Στις αρχές της σχολής χρονιάς, αποφασίσαμε με την κυρία μας να κάνουμε μια εργασία πάνω στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στη Βέροια. Κάναμε περιπάτους στις τρεις συνοικίες της Βέροαις, την εβραϊκή, την οθωμανική και τη χριστιανική. Ήταν μια φανταστική εμπειρία! Κάποιες φορές κουραζόμασταν αλλά το διασκεδάσαμε πολύ. Πιστεύω πως έγινε μια υπέροχη δουλειά.»

Φιλόσογλου Βασίλης

«Στη διάρκεια της σχολικής αυτής χρονιάς, η τάξη μου υλοποίησε ένα ιστορικό πρόγραμμα που το ονόμασε «Ιχνηλατώντας τη Βέροια». Το πρόγραμμα αυτό είχε ως στόχο να μάθουμε για την πόλη στην οποία ζούμε. Κι έτσι αρχίσαμε… Επισκεφτήκαμε πολλά ιστορικά κτίρια, μερικά από τα οποία πήραμε ειδική άδεια για να μπούμε μέσα, καλέσαμε ιστορικούς να μας μιλήσουν και απαντήσουν στα διάφορα ερωτήματά μας, ψάξαμε στα βιβλία και αφού μαζέψαμε την απαραίτητη ύλη φτιάξαμε διάφορα Power Point, τα οποία τα αναρτήσαμε στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα διαδικτυακής συνεργασίας ευρασιατικών σχολείων.

Πιστεύω ότι ήταν ένας πολύ ωραίος τρόπος για να μάθουμε για την πόλη μας. Αλλά επίσης, κατά τη γνώμη μου, είχε και μερικά κενά. Για παράδειγμα, δεν επισκεφτήκαμε το αρχαιολογικό μουσείο. Παρ’ όλα αυτά, ήταν πολύ καλό!»

Φιλοσίδης Σταύρος

«Τη χρονιά αυτή επισκεφτήκαμε πολλά κτίρια, από τα οποία τα περισσότερα δεν ήταν επισκέψιμα. Όμως μετά από πολλές προσπάθειες καταφέραμε να τα επισκεφτούμε. Εγώ, ο Σταύρος και ο Γιάννης-Αντώνης ασχοληθήκαμε με το Μεντρεσέ τζαμί. Το κτίριο που με εντυπωσίασε πιο πολύ ήταν η εκκλησία του Χριστού. Ελπίζω και η επόμενη έκτη τάξη να έχει την ευκαιρία να τα επισκεφτεί!»

Χατζηαντώνογλου Δημήτρης

«Ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για όλους μας. Γνωρίσαμε πάρα πολλά για την ιστορία της Βέροιας, σίγουρα όμως δεν εξαντλήσαμε το θέμα. Η έκπληξη όλων μας ήταν η επίσκεψη σε χώρους όπου καθημερινά περνούσαμε από μπροστά τους και μας ήταν αδιάφοροι. Θεωρώ πως οι στόχοι των προγραμμάτων επιτεύχθηκαν. Τα παιδιά απέκτησαν ιστορικό λόγο, ανακάλυψαν ίχνη πολιτισμών μέσα στην πόλη, καλλιέργησαν την κριτική τους σκέψη, αύξησαν την επίγνωσή τους για την πολυπολιτισμική κληρονομιά της πόλης, χρησιμοποίησαν τις ιστορικές πηγές και τις Νέες Τεχνολογίες προκειμένου να συνθέσουν τις εργασίες τους, συνεργάστηκαν για το επιθυμητό αποτέλεσμα, πρόβαλλαν τα μνημεία της πόλης τους στο Διαδίκτυο συμμετέχοντας σε σύμπραξη ηλεκτρονικών κοινοτήτων. Μα πάνω από όλα αγάπησαν την πόλη τους!

Τώρα που τελειώνουμε και σε λίγες μέρες θα αποχαιρετιστούμε, εύχομαι και ελπίζω κάποιοι από τους μαθητές και τις μαθήτριές μου να συνεχίσουν να ανακαλύπτουν την πόλη τους. Η ιστορία της είναι ανεξάντλητη και αξίζει τον κόπο να ασχοληθείς μαζί της!»

Κουκουρίκου Αρίστη

δασκάλα

ΠΗΓΕΣ

Βιβλιογραφικές πηγές

Αναστασόπουλος, Α. (2003). Μουσουλμάνοι και χριστιανοί στη Βέροια του Β΄ μισού του 18^ου αιώνα. Στο Βεροίας Μελετήματα. Οι Φίλοι του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας, Βέροια

Βουδούρης, Α. (2010). Η οθωμανική αγορά (μπεζεστένι) της Βέροιας, μέσα από μια απεικόνιση στο τέμενος του Μενδρεσέ. Χρονικά Ε.Μ.Ι.Π.Η

Γαβριηλίδης, Θ. (1999). Η Βέροια στους αιώνες. Βεργιώτικα σημειώματα. Βέροια

Γαβριηλίδης, Θ. (2009). Αναδρομή στην Ιστορία του κτιρίου και του χώρου του πρώην τεμένους «Μενδρεσέ». Ομιλία στο Παύλειο Πολιτιστικό Κέντρο Βέροιας (9/6/2009). Χρονικά Ε.Μ.Ι.Π.Η., έτος Β΄, αρ.φύλλου 5, σελ.10-11

Γαβριηλίδης, Θ. (1998). Βέροια 14^ος – 20^ος αιώνας, εκδ. Κώστα Κάκαρη, Βέροια      

Θεολογίδου, Κλ. (2008). Περιβαλλοντικά μονοπάτια στη Βέροια. Με έμφαση στην Αρχιτεκτονική Κληρονομιά. Ελληνική εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού – Τοπική Επιτροπή Ημαθίας, Βέροια

Καλογήρου, Ν. (1989). Βέροια. Ελληνική παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Μέλισσα, Αθήνα

Μαργιέ, Α. και Ματσκάνη Α. (2005). Η οθωμανική αρχιτεκτονική της Βέροιας. Διδακτορική διατριβή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ

Μαργιέ, Α. και Ματσκάνη Α. (2007). Η οθωμανική αρχιτεκτονική στην πόλη της Βέροιας. Άρθρο στο περιοδικό Αρχαιολογία & Τέχνες, τχ.105

Μπατσαρά – Τζήκα, Χ. (2002). Βέροια, οδοιπορικό μέσα στην πόλη. Βέροια

Παπαζώτος, Θ. (2003). Οδοιπορικό στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή Βέροια. Ναοί – Τέχνη – Ιστορία. ΥΠΠΟ -  Ταμείο Αρχαιολογικών πόρων και Απαλλοτριώσεων, Αθήνα

Παπαζώτος, Θ. (1994). Η Βέροια και οι ναοί της (11^ος – 18^ος αι.). Ταμείο Αρχαιολογικών πόρων και Απαλλοτριώσεων, Αθήνα

Πυρινός, Π. (1989). Τα σχολεία της Βέροιας (1901-1912) και η ιερατική σχολή Τιμίου Προδρόμου Βέροιας (1909-1915). Ιερά Μητρόπολις Βέροιας. Θεσσαλονίκη

Πυρινός, Π. (1983). Η συμβολή της Μητροπόλεως Βεροίας στην παιδεία κατά τον 19^ο αιώνα. Ιερά Μητρόπολις Βέροιας. Θεσσαλονίκη

Ταναμπάση, Α. (2009). Η Βέροια και η Νάουσα κατά τον περιηγητή του 17^ου αιώνα Evliya Çelempi. Χρονικά Ε.Μ.Ι.Π.Η., έτος Β΄, αρ.φύλλου 6, σελ. 5-6

Τατάκη, Α. (2003). Παλαιά και νέα στοιχεία για την προσωπογραφία και την κοινωνία της Βέροιας. Στο Βεροίας Μελετήματα. Οι Φίλοι του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας, Βέροια

Τσιλιπάκου, Α. (2001). Βέροια, ένα αστικό και καλλιτεχνικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. ΥΠΕΠΘ – ΥΠΠΟ (πρόγραμμα ΜΕΛΙΝΑ) – 11 Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων

Χιονίδης, Γ. (1960). Ιστορία της Βέροιας – της πόλεως και της περιοχής, τόμ.Α, Βέροια

Χιονίδης, Γ. (1970). Ιστορία της Βέροιας – της πόλεως και της περιοχής, τόμ.2, Βέροια

Χριστοδούλου, Α. (1960). Ιστορία της Βέροιας. Βέροια

Ηλεκτρονικές πηγές

www.veria.gr/

www.libver.gr/oldcards/public.htm

www.akalanthis.gr/

www.veria-online.gr

www.el.wikipedia.org/wiki/Βέροια

http://3dim-veroias.ima.sch.gr/to_sxolio_mas/to_sholio_mas.htm

www.kali-thea.com/

www.lastoffertravel.gr

veroia-seli.blogspot.com

hey-sam-do-you.blogspot.com

Φωτογραφικό αρχείο

Προσωπικές φωτογραφικές λήψεις και βιντεοσκοπήσεις

Προσωπικό φωτογραφικό αρχείο Γεράσιμου Καλλιγά

Δήμος Βέροιας

Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας

Ψηφιακός δίσκος (cd) «Βέροια “Μητρόπολις” της Μακεδονίας», εκδ. Δήμος Βέροιας – Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας – Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Βέροια, 2003

Προφορικές μαρτυρίες – Συνεντεύξεις - Ξεναγήσεις

Γαβριηλίδης Θωμάς: Γενικά ιστορικά στοιχεία της πόλης

Δημητράκης Θωμάς: Για το τουρκικό σχολείο (3^ο & 14^ο Δημ.Σχολείο)

Κουρουζίδης Χάρης: Για την εβραϊκή συνοικία, την εκκλησία του Χριστού, το ναό Κηρύκου και Ιουλίττας, το αρχοντικό Σαράφογλου και τα Δίδυμα Λουτρά

Λιόλιος Γιώργος: Για το εβραϊκό στοιχείο της πόλης και τη συναγωγή

Ματσκάνη Άννα: Για την πλατεία Ωρολογίου και το Δικαστικό Μέγαρο

Μαυροκεφαλίδης Νίκος: Για το Ημιγυμνάσιο Βέροιας (σημερινό Δημαρχείο)

Σιδηροπούλου Φωφώ: Για το τουρκικό σχολείο (3^ο & 14^ο Δημ.Σχολείο)

---

[1] Ο τελευταίος ραβίνος της πόλης ζούσε έξω από την περίκλειστη γειτονιά, επί της οδού Μεραρχίας. Κάπου εκεί κοντά βρίσκονταν και το εβραϊκό σχολείο.

[2] Γύρω στο 50-51 μ.Χ. ήρθε στη Βέροια ο Απ.Παύλος με το Σίλα και τον Τιμόθεο και κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Εβραίους και στους ειδωλολάτρες της πόλης. Υπάρχουν αναφορές που υποστηρίζουν ότι η Συναγωγή των Εβραίων και ο χώρος που κήρυττε ο Απόστολος Παύλος στις άλλες φυλές ήταν στην ίδια περιοχή. Η παράδοση λέει ότι ο χώρος αυτός ήταν το σημείο όπου σήμερα βρίσκεται το γνωστό μνημείο του «Βήματος του Αποστόλου Παύλου», στην οδό Μαυρομιχάλη. Ένα στοιχείο που μαρτυρεί ότι στην περιοχή αυτή υπήρχε Συναγωγή είναι ότι δίπλα από το Βήμα υπήρχε κόγχη η οποία εξαλείφτηκε το 1924 (Χιονίδης, 1960). Πάντως, δεν είναι τεκμηριωμένο αρχαιολογικά εάν η συναγωγή ήταν χτισμένη στο σημείο του Βήματος.